Πορεία
Το ΠΔΠ γεννήθηκε μέσα από κρίση
Η ιδέα να δημιουργηθεί πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο γεννήθηκε μέσα από τη δημοσιονομική κρίση της ΕΕ στα τέλη της δεκαετίας του 1970 και στη δεκαετία του 1980. Το 1979, 1984, 1985 και 1987 το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν κατόρθωσαν να συμφωνήσουν εγκαίρως τον προϋπολογισμό της ΕΕ για το επόμενο έτος. Αυτό οδήγησε στη χρήση του δύσκαμπτου συστήματος των προσωρινών δωδεκατημορίων το οποίο προκάλεσε καθυστερήσεις στην εφαρμογή των προγραμμάτων και την επιστροφή των πληρωμών στα κράτη μέλη.
Μείωση των εσόδων, αύξηση των δαπανών
Ένας από τους λόγους της δημοσιονομικής κρίσης της ΕΕ ήταν η παράλληλη μείωση των εσόδων και η αύξηση των δαπανών. Όσον αφορά τα έσοδα, η σταδιακή μείωση των τελωνειακών δασμών οδήγησε σε μείωση του συνολικού ποσού ιδίων πόρων. Από την άλλη πλευρά, η πολιτική των γεωργικών αγορών έγινε όλο και πιο ακριβή, ξεκίνησαν νέες πολιτικές (όπως π.χ. η κοινή αλιευτική πολιτική), ενώ προσχώρησαν νέα κράτη μέλη στην Κοινότητα (Ελλάδα το 1981, Ισπανία και Πορτογαλία το 1986).
Η επιτυχία του ΠΔΠ
Οι προσπάθειες για εξισορρόπηση εσόδων και δαπανών, κυρίως με προσπάθεια αύξησης περαιτέρω ιδίων πόρων και περιορισμό των δαπανών, απεδείχθη ανεπαρκής. Μόνον με την έγκριση του πρώτου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου ("Πακέτο Ντελόρ Ι" από 1988 έως 1992) υπήρξαν οι συνθήκες που εξασφάλισαν την ομαλή και επιτυχή διαδικασία προϋπολογισμού.
2 νέα στοιχεία
Αυτό επετεύχθη με τα εξής:
- καθορισμό νομικά δεσμευτικών ανώτατων ορίων για τις δαπάνες, και
- δημιουργία νέας κατηγορίας ιδίων πόρων: συνεισφορά των κρατών μελών βάσει του ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος (ΑΕΕ) που εξισορρόπησε τις ανάγκες δαπανών εντός του ανώτατου ορίου ιδίων πόρων.
Το 1988, τον πρώτο χρόνο του ΠΔΠ Ντελόρ Ι, ήταν η τελευταία φορά που χρειάστηκε να εφαρμοστούν οι ρυθμίσεις για τα προσωρινά δωδεκατημόρια. Από τότε, έχουν εγκριθεί τρία ακόμη πολυετή δημοσιονομικά πλαίσια, έκαστο των οποίων κάλυψε επτά χρόνια .
Χρονολόγιο
|
1η Ιανουαρίου 1988
Το Πακέτο Ντελόρ Ι είχε σκοπό τη δημιουργία εσωτερικής αγοράς
Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, Βρυξέλλες,
11-13 Φεβρουαρίου 1988
|
|
|
31η Δεκεμβρίου 1992
|
1η Ιανουαρίου 1993
Το Πακέτο Ντελόρ ΙΙ, που ίσχυσε από το 1993 έως το 1999, είχε σκοπό την κοινωνική πολιτική και την πολιτική συνοχής, καθώς και την προετοιμασία για την εισαγωγή του ευρώ
Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, Εδιμβούργο,
12 Δεκεμβρίου 1992
|
|
1η Ιανουαρίου 2000
Το τρίτο ΠΔΠ, το Θεματολόγιο 2000, που κάλυψε τα έτη 2000 έως 2006, είχε στόχο την προετοιμασία της διεύρυνσης
Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, Βερολίνο,
25 Μαρτίου 1999
|
31η Δεκεμβρίου 1999
|
|
31η Δεκεμβρίου 2006
|
1η Ιανουαρίου 2007
Οι δημοσιονομικές προοπτικές από το 2007 έως το 2013 έδωσαν προτεραιότητα στη βιώσιμη ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα
Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, Βρυξέλλες, 16 Δεκεμβρίου 2005
|
|
|
31η Δεκεμβρίου 2013
|
| |
|
|
|
Ίδιοι πόροι: μεγάλες αλλαγές στην πορεία του χρόνου
Δεδομένου ότι η ΕΕ δεν δικαιούται να έχει έλλειμμα, οι χρηματοδοτικοί πόροι είναι απαραίτητοι για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι τύποι των εσόδων έχουν αλλάξει σημαντικά με στην πορεία του χρόνου. Η Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα στις αρχές της, από το 1958 και μετά, εχρηματοδοτείτο σχεδόν αποκλειστικά από τις εισφορές των κρατών μελών. Τη δεκαετία του 1970, οι εισφορές αντικαταστάθηκαν σταδιακά από τους ίδιους πόρους, οι οποίοι απετελούντο από τους τελωνειακούς δασμούς και τις εισφορές της ζάχαρης και μόνον (οι λεγόμενοι παραδοσιακοί ίδιοι πόροι). Από το 1975 και μετά, προστέθηκαν οι ίδιοι πόροι που βασίζονταν στο φόρο προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ).
Αύξουσα πίεση
Στη δεκαετία του 1980, η πίεση επί του συστήματος αυτού αυξανόταν όλο και περισσότερο. Πιο συγκεκριμένα, η σταδιακή κατάργηση των δασμών οδήγησε σε συρρίκνωση των ιδίων πόρων, οι οποίοι δεν μπορούσαν πλέον να ανταποκριθούν στις αυξανόμενες δαπάνες. Το 1988, όταν άρχισε να ισχύει το πρώτο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο, δημιουργήθηκε νέα κατηγορία ιδίων πόρων: η συνεισφορά των κρατών μελών βάσει του ακαθάριστου εθνικού προϊόντος (ΑΕΠ) που αντικαταστάθηκε αργότερο από το ακαθάριστο εθνικό εισόδημα (ΑΕΕ). Αυτός ο τύπος ιδίων πόρων είχε σκοπό να εξισορροπήσει τις ανάγκες δαπανών εντός του ανώτατου ορίου των ιδίων πόρων.
Συνεισφορές και διορθώσεις
Σήμερα, οι εθνικές συνεισφορές που βασίζονται στο ΑΕΕ των κρατών μελών αποτελούν περίπου το 75% των εσόδων της ΕΕ, ενώ οι παραδοσιακοί ίδιοι πόροι και οι ίδιοι πόροι από τον ΦΠΑ καλύπτουν περίπου το 13% και 11% αντιστοίχως. Το υπόλοιπο 1% ή περίπου αποτελείται από άλλα έσοδα, μεταξύ των οποίων τα πρόστιμα στις εταιρείες για παράβαση των κανόνων του ανταγωνισμού. Στην πορεία του χρόνου, εισήχθησαν όλο και περισσότερες διορθώσεις ώστε να αντισταθμιστούν οι δημοσιονομικές ανισορροπίες ορισμένων κρατών μελών.