Γλωσσάριο

Αναλήψεις υποχρεώσεων
Οι αναλήψεις υποχρεώσεων είναι υποχρεώσεις νομικού χαρακτήρα να δαπανηθούν χρήματα για δραστηριότητες των οποίων η εφαρμογή γίνεται σε σειρά δημοσιονομικών ετών.

Αποθεματικό επείγουσας βοήθειας
Το αποθεματικό επείγουσας βοήθειας είναι ένα μέσον το οποίο βρίσκεται προς το παρόν εκτός  του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου. Χρησιμοποιείται για να χρηματοδοτηθούν οι επιχειρήσεις ανθρωπιστικής βοήθειας, η διαχείριση κρίσεων με πολιτικά μέσα και οι επιχειρήσεις προστασίας των αμάχων σε χώρες εκτός ΕΕ σε απρόβλεπτες περιπτώσεις. Το σημερινό ετήσιο ποσό του αποθεματικού είναι 221 εκατομμύρια ευρώ σε σταθερές τιμές. Το αποθεματικό χρηματοδοτείται σήμερα από τον τομέα 4 (Η ΕΕ ως παγκόσμιος παράγων)

Γενική προσέγγιση
Η γενική προσέγγιση είναι μια πολιτική συμφωνία του Συμβουλίου ενώ εκκρεμεί η έγκριση θέσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση. Η γενική προσέγγιση είναι μερική εάν καλύπτει μόνον μέρη της προτεινόμενης νομοθετικής πράξης.

Διαπραγματευτικό πλαίσιο
Το διαπραγματευτικό πλαίσιο είναι ένα έγγραφο που κατάρτισε η Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ όπου παρουσιάζονται συνοπτικά τα κυριότερα στοιχεία και οι κυριότερες επιλογές για τις διαπραγματεύσεις σχετικά με το ΠΔΠ. Καλύπτει τα τρία μέρη της δέσμης του ΠΔΠ, δηλ. τον κανονισμό ΠΔΠ, τους κανόνες περί ιδίων πόρων και τις ανά τομείς νομοθετικές πράξεις. Ενημερώνεται δε συνεχώς και αποτελεί τη βάση για συμφωνία εντός του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Μόλις επιτευχθεί συμφωνία, το περιεχόμενό του ενσωματώνεται στις νομοθετικές εργασίες για τις διάφορες πράξεις.

Επί μέρους ανώτατο όριο
Το επί μέρους ανώτατο όριο περιορίζει τη δαπάνη που περιέχεται σε αυτό, όπως ακριβώς συμβαίνει και με τους τομείς και τους υποτομείς. Εν αντιθέσει όμως προς αυτούς, το περιθώριο που υπάρχει δυνάμει ενός επί μέρους ανωτάτου ορίου μπορεί να χρησιμοποιηθεί για δαπάνες άλλου τομέα εκτός του επί μέρους ανώτατου ορίου. Οι πόροι που προορίζονται για προγράμματα και δράσεις δυνάμει ενός επί μέρους ανώτατου ορίου μπορούν να μεταφέρονται σε άλλα προγράμματα και δράσεις του ιδίου τομέα.

Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (ΕΤΑ)
Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης είναι ένα μέσον το οποίο βρίσκεται προς το παρόν εκτός  του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου. Χρηματοδοτεί την αναπτυξιακή βοήθεια προς τις χώρες της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (χώρες ΑΚΕ), και τις υπερπόντιες χώρες και εδάφη. Το ΕΤΑ έχει τους δικούς του δημοσιονομικούς κανόνες και το διαχειρίζεται ειδική επιτροπή. Το δέκατο ΕΤΑ καλύπτει το διάστημα 2008-2013 και έχει συνολικό προϋπολογισμό 23 δισ. ευρώ σε τιμές του 2011.

Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσαρμογής στην παγκοσμιοποίηση (ΕΤΠ)
Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσαρμογής στην παγκοσμιοποίηση  είναι ένα μέσον το οποίο βρίσκεται προς το παρόν εκτός  του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου. Σκοπός του ταμείου είναι να βοηθήσει τους εργαζόμενους, οι οποίοι απολύονται λόγω των μεγάλων διαρθρωτικών αλλαγών στη μορφή του παγκόσμιου εμπορίου, στην προσπάθειά τους να αναζητήσουν νέα απασχόληση. Επί του παρόντος, μπορεί να φθάσει το ποσόν των 500 εκατομμυρίων ευρώ σε τρέχουσες τιμές. Χρηματοδοτείται δε από τον τομέα 1α (Ανταγωνιστικότητα για την ανάπτυξη και την απασχόληση).

Μερική γενική προσέγγιση
Η γενική προσέγγιση είναι μια πολιτική συμφωνία του Συμβουλίου ενώ εκκρεμεί η έγκριση της θέσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση. Η γενική προσέγγιση είναι μερική εάν καλύπτει μόνον μέρη της προτεινόμενης νομοθετικής πράξης.

Μέσον ευελιξίας
Το μέσον ευελιξίας είναι ένα μέσον το οποίο βρίσκεται προς το παρόν εκτός  του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου. Χρησιμοποιείται για σαφώς καθορισμένες ανάγκες που δεν μπορούν να χρηματοδοτηθούν εντός των ανώτατων ορίων του ΠΔΠ. Το σημερινό ανώτατο ετήσιο ποσό του αποθεματικού είναι 200 εκατομμύρια ευρώ σε σταθερές τιμές. Το μέρος αυτού του ποσού το οποίο δεν δαπανάται εντός του έτους μεταφέρεται στα επόμενα δύο το πολύ έτη. Το μέσον ευελιξίας μπορεί να χρηματοδοτηθεί από οιονδήποτε τομέα.

Περιθώριο
Το περιθώριο είναι η διαφορά μεταξύ του ετήσιου ανώτατου ορίου του ΠΔΠ και του προϋπολογισμού της ΕΕ είτε συνολικά (σε αναλήψεις υποχρεώσεων ή πληρωμές) είτε όσον αφορά επί μέρους τομείς (σε υποχρεώσεις) Το διαθέσιμο περιθώριο εντός ενός τομέα δεν χρησιμοποιείται για τις δαπάνες άλλου τομέα, εκτός εάν αναθεωρηθεί το ΠΔΠ.

Πληρωμές
Οι πληρωμές καλύπτουν τις δαπάνες που απορρέουν από τις υποχρεώσεις που εγγράφονται στον προϋπολογισμό του τρέχοντος και του προηγουμένου οικονομικού έτους.

Πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο
Το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο καθορίζει τα ετήσια ανώτατα ποσά που μπορεί να δαπανήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση σε διάφορους τομείς πολιτικής σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Τα ανώτατα ποσά που καθορίζονται στον κανονισμό ΠΔΠ δεν είναι ανάλογα με τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Πιο συγκεκριμένα, ο κατ' έτος εγκρινόμενος προϋπολογισμός της ΕΕ παραμένει πάντοτε κατώτερος των ανώτατων ορίων δαπανών του ΠΔΠ. Πρέπει να τηρούνται επαρκή περιθώρια, προκειμένου να αντιμετωπίζονται απρόβλεπτες ανάγκες (μόνο για την πολιτική συνοχής το ανώτατο όριο του ΠΔΠ θεωρείται στόχος δαπανών). Οι πραγματικές δαπάνες της ΕΕ είναι ακόμη χαμηλότερες, εφόσον δεν έχει δαπανηθεί ένα μέρος του προϋπολογισμού.

Ρύθμιση των προσωρινών δωδεκατημορίων
Εάν ο ετήσιος προϋπολογισμός της ΕΕ δεν εγκριθεί στην αρχή ενός έτους, μπορεί να δαπανηθεί κάθε μήνα για κάθε κεφάλαιο του προϋπολογισμού μόνον ένα ποσόν ανάλογο προς ένα το πολύ δωδέκατο των πιστώσεων του προϋπολογισμού του προηγούμενου έτους ή του σχεδίου προϋπολογισμού που προτείνει η Επιτροπή, ό,τι είναι μικρότερο. Αυτό προκαλεί καθυστερήσεις στην εφαρμογή των προγραμμάτων και στην καταβολή των πληρωμών εκ μέρους των κρατών μελών.

Ταμείο αλληλεγγύης
Το ταμείο αλληλεγγύης είναι ένα μέσον το οποίο βρίσκεται προς το παρόν εκτός  του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου. Έχει σκοπό την παροχή ταχείας χρηματοδοτικής ενίσχυσης σε περίπτωση μείζονος καταστροφής σε κράτος μέλος ή σε υποψήφια χώρα. Το ετήσιο ποσό που προβλέπεται για το ταμείο δεν θα υπερβαίνει το 1 δισ. ευρώ σε τρέχουσες τιμές. Το ταμείο αλληλεγγύης χρηματοδοτείται σήμερα από τον τομέα 3β (Ιθαγένεια) για τα κράτη μέλη και από τον τομέα 4 (Η ΕΕ ως παγκόσμιος παράγων) για τις υποψήφιες χώρες.

Τομέας
Ο τομέας είναι ένας πολιτικός τομέας για τον οποίον το ΠΔΠ καθορίζει ένα ανώτατο ετήσιο ποσόν το οποίο επιτρέπεται να δαπανήσει η ΕΕ εντός καθορισμένου χρόνου. Το περιθώριο που διαθέτει κάθε τομέας δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για δαπάνες άλλου τομέα, εκτός εάν αναθεωρηθεί το ΠΔΠ. 

Υποτομέας
Από δημοσιονομική άποψη ο υποτομέας είναι το ίδιο με τον τομέα. Και οι δύο καθορίζουν το ανώτατο όριο δαπανών και αποτρέπουν τη χρήση του περιθωρίου, που είναι διαθέσιμο δυνάμει κάποιου τομέα ή υποτομέα, για δαπάνες δυνάμει άλλου τομέα ή υποτομέα. Οι υποτομείς και οι τομείς διαφέρουν μόνον ως προς την παρουσίαση.