Onderhandelingen over het meerjarig financieel kader (MFK) van de EU

Tien zaken die u moet weten om de MFK-onderhandelingen te kunnen volgen

Sinds medio 2011 heeft de Europese Commissie haar voorstellen voor een nieuw meerjarig financieel kader (MFK) voor de begrotingscyclus 2014-2020 ingediend. Het betreft een groot aantal voorstellen, het zogenoemde MFK-pakket:
•    Eén MFK-verordening,,
•    Vijf wetgevingshandelingen over de eigen middelen van de EU, en
•    ongeveer zeventig sectorspecifieke voorstellen.

Bij de MFK-onderhandelingen gaat het om meer dan geld.
De bedoeling is om, met het oog op de volgende begrotingscyclus, in grote trekken
•    te bepalen binnen welke grenzen de Unie geld kan besteden;
•    de uitgavenprogramma's vast te leggen, waarin wordt bepaald waaraan het geld zal worden besteed;
•    te bepalen volgens welke regels de bestedingen zullen worden gefinancierd.

De onderhandelingen zullen dus ten minste vijf jaar lang zeer bepalend zijn voor het aanzicht van het Uniebeleid en voor de rol en de financiële mogelijkheden van de Unie.

Er wordt door drie partijen onderhandeld.
De partijen bij de MFK-onderhandelingen zijn de Europese Commissie, de Raad en het Europees Parlement. Elke instelling draagt op haar manier bij tot de vaststelling van het nieuwe MFK.

De Europese Commissie heeft het voorstel ingediend dat als basis dient voor de onderhandelingen over het MFK-pakket. Naargelang van het geval wordt een rechtshandeling in het MFK-pakket vastgesteld door de Raad :
•    én het Europees Parlement, of
•    na goedkeuring door of raadpleging van het Europees Parlement.

De Europese Raad instrueert de Raad door middel van een politiek akkoord over de voornaamste politieke kwesties.

De 27 lidstaten in de Raad analyseren het MFK-pakket, onderhandelen, en stellen een gemeenschappelijk standpunt vast.
De onderhandelingen worden op vier niveaus gevoerd:
• technisch deskundigen (werkgroepen);
• de ambassadeurs (het Comité van permanente vertegenwoordigers);
• de ministers (de Raad);
• de staatshoofden en regeringsleiders (de Europese Raad).


Lees verder

De Raadswerkzaamheden in de praktijk

Tweesporenonderhandelingen in de Raad.
Het politieke spoor: de 27 lidstaten behandelen de politieke kernpunten van het MFK-pakket. De Raad en het Europees Parlement voeren een regelmatige dialoog. Zodra in het Europees Parlement een akkoord over de politieke kwesties is bereikt, wordt dit in wetgeving vertaald.

Het wetgevingsspoor:
•    Parallel aan het politieke spoor bespreken de 27 lidstaten in de bevoegde voorbereidingsinstanties en Raadsconfiguraties de technische elementen van de sectorspecifieke voorstellen. Het doel is alle lidstaten zoveel mogelijk op één lijn te brengen. Hierbij mag niet vooruitgelopen worden op het resultaat van de politieke onderhandelingen.
•   Zodra de Europese Raad tot overeenstemming is gekomen over de politieke kwesties, strekt het wetgevingswerk zich uit tot alle aspecten van het MFK.


Lees verder

Twee onderhandelingssporen

Het roulerende voorzitterschap stelt een "onderhandelingspakket" samen, om de MFK-onderhandelingen vlotter te laten verlopen.
THet voorzitterschap stelt een nota op waarin de verschillende centrale punten en opties uit het onderhandelingspakket worden geschetst en belicht. De nota wordt gaandeweg de onderhandelingen geactualiseerd, en vormt de basis voor een tekst die door de Europese Raad eenparig wordt goedgekeurd.
Het ligt in de bedoeling dat begin 2013 in de Europese Raad een dergelijk akkoord over de politieke kernpunten van het MFK tot stand komt. De wetgeving zou dan tijdig genoeg met het oog op het volgende MFK haar beslag krijgen, en de nieuwe regels over de eigen middelen en de nieuwe bestedingsprogramma's zouden met ingang van 1 januari 2014 van toepassing zijn.

Lees verder
Het onderhandelingspakket

De MFK-verordening is niet de jaarbegroting van de Unie.
In de MFK-verordening zijn de maximumbedragen - de plafonds - vastgelegd die de Unie jaarlijks, ten minste vijf jaar lang, mag besteden op de verschillende beleidsterreinen; dit zijn de rubrieken. Ook is een algemeen plafond voor de totale uitgaven bepaald.
De Uniebegroting wordt jaarlijks volgens de begrotingsprocedure vastgesteld binnen de bij de MFK-verordening bepaalde uitgavenplafonds. Aangezien de MFK-plafonds geen bestedingsdoelen zijn, liggen de uitgaven op de jaarbegroting van de Unie gewoonlijk beneden de plafonds uit de MFK-verordening. De enige uitzondering is het cohesiebeleid, waar het MFK-plafond feitelijk als bestedingsdoel geldt. 


Lees verder
De MFK-verordening

De eigen middelen van de Unie zijn ontvangsten van de Unie
Aangezien de uitgaven van de Unie geheel door ontvangsten gedekt moeten zijn, is er een nauw verband tussen de eigen middelen en de MFK-verordening.
Er zijn momenteel drie soorten eigen middelen:
•    traditionele eigen middelen -vooral douanerechten en suikerheffingen;
•    eigen middelen uit de btw;
•    eigen middelen die op het bruto nationaal inkomen (bni) zijn gebaseerd.


Lees verder

Eigen middelen

De sectorspecifieke programma's zijn bestedingsprogramma's.
Sinds medio 2011 heeft de Europese Commissie ongeveer zeventig sectorspecifieke voorstellen voor activiteiten op het gebied van onder meer landbouw, cohesie, onderzoek, opleiding en ontwikkeling ingediend. Zij strekken ertoe dat regels, bijvoorbeeld inzake de subsidiabiliteit en de criteria voor de toewijzing van middelen, worden bepaald en dat de verschillende beleidsterreinen van instrumenten worden voorzien.

De politieke kernpunten van deze voorstellen, die duidelijk financiële implicaties hebben, behoren tot het politieke spoor van de onderhandelingen. Over de technische aspecten van de voorstellen wordt op het wetgevingsspoor onderhandeld. Het wetgevingswerk kan pas worden voltooid als de politieke knelpunten uit de weg zijn geruimd, vermoedelijk begin 2013.


Lees verder

Sectorspecifieke handelingen

De verschillende soorten wetgevingshandelingen uit het MFK-pakket worden elk volgens eigen regels vastgesteld.
•    De MFK-verordening wordt door de Raad met eenparigheid van stemmen vastgesteld, nadat zij is goedgekeurd door het Europees Parlement (dat het standpunt van de Raad kan overnemen of verwerpen, maar geen amendementen kan aannemen).
•    De vijf wetgevingshandelingen over de eigen middelen worden eveneens door de Raad aangenomen, de basishandeling met eenparigheid van stemmen en de uitvoeringshandelingen bij gekwalificeerde meerderheid. Een van de uitvoeringshandelingen is aan de goedkeuring van het Europees Parlement onderworpen, over de andere brengt het Parlement voorafgaandelijk advies uit.
•   De sectorspecifieke rechtshandelingen worden in de regel volgens de gewone wetgevingsprocedure (medebeslissing) vastgesteld. Dit betekent dat de Raad en het Europees Parlement beide besluiten, en dat de Raad bij gekwalificeerde meerderheid van stemmen besluit.

Het nieuwe MFK zou, inclusief de nieuwe voorschriften over de eigen middelen en de nieuwe sectorspecifieke programma's, per 1 januari 2014 van toepassing worden.

Lees verder
De regels voor de vaststelling van het MFK-pakket