Μετανάστευση και άσυλο
Μια Ευρώπη ευθύνης, αλληλεγγύης και σύμπραξης σε θέματα μετανάστευσης και ασύλου
Κέντρο αιτούντων άσυλο στη Μάλτα
Στο πλαίσιο του προγράμματος του Τάμπερε, το Συμβούλιο εξέδωσε μια σειρά οδηγιών που θεσπίζουν κοινούς κανόνες για τη μετανάστευση (π.χ., οδηγία του 2003 ως προς το δικαίωμα της οικογενειακής επανένωσης). Ως προς το άσυλο, τον ίδιο στόχο εξυπηρετούν οι οδηγίες περί των συνθηκών υποδοχής, των διαδικασιών χορήγησης, του χαρακτηρισμού και του κανονισμού του Δουβλίνου. Γενικός στόχος: ευθυγράμμιση του πεδίου δράσης του ασύλου, και θεμελίωση ενός κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου. Το πρόγραμμα της Στοκχόλμης αποσκοπεί αφενός στην αποτελεσματική ρύθμιση της μετανάστευσης και αφετέρου, σε ένα συνεκτικότερο και δικαιότερο ευρωπαϊκό δίκαιο για το άσυλο .
■ Μια δυναμική και συνολική μεταναστευτική πολιτική
Ενόψει των σημαντικών δημογραφικών προκλήσεων που θα αντιμετωπίσει η Ένωση στο μέλλον, η εφαρμογή ευέλικτων πολιτικών μετανάστευσης θα συμβάλει σημαντικά στη μακροπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη της Ένωσης. Η σχέση μεταξύ μετανάστευσης και ένταξης παραμένει ζωτικής σημασίας όσον αφορά τις θεμελιώδεις αξίες της Ένωσης. Η δράση της ΕΕ εδράζεται στις αρχές που περιλαμβάνονται στην παγκόσμια προσέγγιση της μετανάστευσης καθώς και στο Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο. Πρέπει να διατηρηθεί ισορροπία μεταξύ των τριών διαστάσεων της παγκόσμιας προσέγγισης:
Το πρόγραμμα της Στοκχόλμης αποσκοπεί αφενός στην αποτελεσματική ρύθμιση της μετανάστευσης και αφετέρου, σε ένα συνεπέστερο και δικαιότερο ευρωπαϊκό δίκαιο για το άσυλο
Η σχέση μεταξύ μετανάστευσης και ένταξης παραμένει ζωτικής σημασίας όσον αφορά τις θεμελιώδεις αξίες της Ένωσης
Πρέπει να υπάρξει καλύτερος συντονισμός μεταξύ των μεταναστευτικών πολιτικών και των πολιτικών για την ανάπτυξη
- προώθηση της κινητικότητας και της νόμιμης μετανάστευσης,
- βελτιστοποίηση της σχέσης μεταξύ μετανάστευσης και ανάπτυξης, και
- καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης.
Πρέπει να υπάρξει καλύτερος συντονισμός μεταξύ των μεταναστευτικών πολιτικών και των πολιτικών για την ανάπτυξη. Μελετάται σχετικά η βελτίωση σε ευρωπαϊκό επίπεδο των μηχανισμών μεταφοράς εμβασμάτων των εργαζομένων μεταναστών. Η Ένωση θα πρέπει να ενθαρρύνει τη δημιουργία ευέλικτων συστημάτων εισδοχής που να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των κρατών μελών και θα επιτρέπουν στους μετανάστες να αξιοποιούν πλήρως τις δεξιότητές και ικανότητές τους, προκειμένου να διευκολυνθεί καλύτερη αντιστοίχιση μεταξύ προσφοράς και ζήτησης του εργατικού δυναμικού στην ευρωπαϊκή αγορά εργασίας. Η Ένωση πρέπει να διασφαλίσει δίκαιη μεταχείριση των υπηκόων τρίτων χωρών που διαμένουν νόμιμα στην επικράτεια των κρατών μελών της. Μια πιο ενεργητική πολιτική ενσωμάτωσης πρέπει να έχει ως στόχο να τους αναγνωρίσει δικαιώματα και υποχρεώσεις αντίστοιχα με εκείνα των πολιτών της Ένωσης. Η ευρωπαϊκή συνεργασία μπορεί να συμβάλει σε αποτελεσματικότερες πολιτικές ένταξης στα κράτη μέλη παρέχοντας κίνητρα και στήριξη στη δράση τους.
Η καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων και της παράνομης μεταφοράς μεταναστών, η ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων και η συνεργασία με τις χώρες καταγωγής και διέλευσης, υποστηριζόμενες από αστυνομική και δικαστική συνεργασία, πρέπει να παραμείνουν βασικές προτεραιότητες. Είναι σημαντικό να εξασφαλισθεί ότι η εφαρμογή των πράξεων που εκδόθηκαν σε θέματα επιστροφής και κυρώσεων κατά των εργοδοτών καθώς και οι ισχύουσες συμφωνίες επανεισδοχής θα παρακολουθούντα ώστε να επιτυγχάνεται η αποτελεσματική εφαρμογή τους. Οι μη συνοδευόμενοι ανήλικοι που φθάνουν στα κράτη μέλη από τρίτες χώρες αποτελούν ιδιαίτερα ευάλωτη ομάδα που απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή και ειδικές απαντήσεις.
■ Άσυλο : ένας κοινός χώρος προστασίας και αλληλεγγύης
Το Κοινό Ευρωπαϊκό Σύστημα Ασύλου (ΚΕΣΑ) πρέπει να βασίζεται σε υψηλές προδιαγραφές ασφαλείας και να αποτρέπει τις καταχρήσεις. Στόχος είναι να τεθεί το ΚΕΣΑ σε ισχύ έως τα τέλη του 2012.
Η Ένωση συνεργάζεται με τρίτες χώρες που φιλοξενούν μεγάλους προσφυγικούς πληθυσμούς
Η Ευρωπαϊκή υπηρεσία υποστήριξης για το άσυλο (ΕΕΥΑ) θα πρέπει να αναπτύξει περαιτέρω κοινή εκπαιδευτική πλατφόρμα για τους υπαλλήλους των κρατών μελών που είναι επιφορτισμένοι με θέματα ασύλου, χρησιμοποιώντας ιδίως ως βάση το ευρωπαϊκό εκπαιδευτικό πρόγραμμα για το άσυλο.
Πρέπει να προαχθεί πραγματική αλληλεγγύη με τα κράτη μέλη που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες πιέσεις. Κατά συνέπεια οι μηχανισμοί εθελοντικού και συντονισμένου καταμερισμού των ευθυνών μεταξύ των κρατών μελών θα πρέπει να αναπτυχθούν περαιτέρω.
Η Ένωση συνεργάζεται με τρίτες χώρες που φιλοξενούν μεγάλους προσφυγικούς πληθυσμούς. Η ΕΕΥΑ θα πρέπει συνεπώς να συμμετέχει πλήρως στην εξωτερική διάσταση του ΚΕΣΑ. Κατά τις επαφές της με τρίτες χώρες, η Ένωση έχει επίσης την ευθύνη να τις πείσει για τη σημασία της προσχώρησης και της εφαρμογής της Σύμβασης της Γενεύης του 1951 και του πρωτοκόλλου της.