Στις 17 Μαΐου, το Συμβούλιο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, που συνήλθε στις Βρυξέλλες, συμφώνησε γενικό προσανατολισμό ως προς ένα σχέδιο κανονισμού «για τις ανοικτές πωλήσεις και ορισμένες πτυχές των συμβάσεων αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου». Η συμφωνία αυτή αποτελεί ενδιάμεσο βήμα στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, καθότι εξουσιοδοτεί την Προεδρία να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τον εν λόγω κανονισμό.
Το σχέδιο κανονισμού αποβλέπει στην εναρμόνιση των κανόνων των κρατών μελών για τις «ανοιχτές πωλήσεις» τίτλων ώστε να εξαλειφθούν οι μεταξύ τους αποκλίσεις και να εξασφαλιστεί η εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Με την πράξη αυτή εισάγονται κοινές ενωσιακές απαιτήσεις διαφάνειας και εναρμονίζονται οι εξουσίες που μπορούν να ασκούν οι ρυθμιστικές αρχές σε έκτακτες περιστάσεις, όταν δηλαδή απειλείται σοβαρά η χρηματοοικονομική σταθερότητα ή η εμπιστοσύνη της αγοράς.
Κανόνες διαφάνειας
Για τις μετοχές εταιριών εισηγμένων σε χρηματιστήριο της ΕΕ, θεσμοθετείται ένα «διώροφο» μοντέλο διαφάνειας για τις σημαντικές ανοιχτές καθαρές θέσεις: από ένα όριο και πάνω πρέπει να γνωστοποιείται κατ’ ιδίαν στη ρυθμιστική αρχή η ανοιχτή θέση, ενώ από ένα μεγαλύτερο όριο και πάνω οι θέσεις πρέπει να ανακοινώνονται δημοσία στην αγορά.
Για τα κρατικά χρεόγραφα, οι σημαντικές ανοιχτές καθαρές θέσεις που αφορούν ενωσιακούς εκδότες πρέπει πάντοτε να γνωστοποιούνται κατ’ ιδίαν στη ρυθμιστική αρχή.
Στο κείμενο προβλέπεται επίσης η γνωστοποίηση σημαντικών θέσεων σε συμβάσεις αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου που αφορούν ενωσιακούς κρατικούς εκδότες χρεογράφων.
Τι σημαίνει «ανοιχτές πωλήσεις»;
Ανοιχτή πώληση («σορτάρισμα») λέγεται η πρακτική κατά την οποία φυσικά ή νομικά πρόσωπα πουλούν έναν τίτλο που δεν έχουν στην κατοχή τους, αλλά που υπόσχονται να παραδώσουν, με σκοπό να τον αγοράσουν και πάλι αργότερα. Αν πέσει εν τω μεταξύ η τιμή του τίτλου, ο πωλητής καρπώνεται τη διαφορά της τιμής, αφού τον ξαναγοράσει.
Η ανοιχτή πώληση αποτελεί καθιερωμένη πρακτική στις περισσότερες χρηματαγορές. Κατά το πλείστον αφορά μετοχές, γίνεται όμως και με άλλα είδη τίτλων, π.χ. κρατικά ομόλογα.
Οι ανοιχτές πωλήσεις είναι βασικά δύο ειδών: καλυμμένες, όταν ο πωλητής έχει δανειστεί τον πωλούμενο τίτλο ή έχει φροντίσει να εξασφαλίσει ότι θα μπορέσει να τον δανειστεί πριν ολοκληρώσει την πώληση, και ακάλυπτες (γυμνές), όταν τη στιγμή της πώλησης ο πωλητής δεν έχει δανειστεί τον πωλούμενο τίτλο ούτε εξασφαλίσει ότι θα μπορέσει να τον δανειστεί.
Περιορισμοί για τις ακάλυπτες ανοιχτές πωλήσεις
Σύμφωνα με την πρόταση, όποιος πραγματοποιεί ανοικτή πώληση τίτλων οφείλει, τη στιγμή της πώλησης, να έχει δανειστεί τους τίτλους ή να έχει συνάψει συμφωνία να τους δανειστεί ή να έχει φροντίσει κατ’ άλλο τρόπο να εξασφαλίσει ότι θα μπορέσει να τους δανειστεί εγκαίρως ώστε να εκτελέσει την πώληση. Ο κανόνας αυτός αποβλέπει στο μετριασμό των αυξημένων κινδύνων που συνεπάγονται οι ακάλυπτες ανοιχτές πωλήσεις.
Οι περιορισμοί αυτοί δεν έχουν εφαρμογή στις ανοιχτές πωλήσεις κρατικών χρεογράφων εφόσον η συναλλαγή χρησιμεύει για να αντισταθμίσει κινδύνους θετικής θέσης στους χρεωστικούς τίτλους ενός εκδότη. Επίσης, οι περιορισμοί για τις ακάλυπτες ανοιχτές πωλήσεις μπορούν να αναστέλλονται προσωρινά από τη σχετική αρμόδια αρχή, εφόσον η ρευστότητα κρατικού χρεογράφου πέφτει κάτω από ένα ορισμένο όριο.
Εξουσίες των ρυθμιστικών αρχών
Στους κανόνες προβλέπεται ότι σε έκτακτες περιστάσεις οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να έχουν προσωρινά την εξουσία να επιβάλλουν περαιτέρω απαιτήσεις διαφάνειας ή να περιορίζουν τις ανοιχτές πωλήσεις και τις συναλλαγές συμβάσεων αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου.
Σε τέτοιες περιπτώσεις, η Ευρωπαϊκή Αρχή κινητών αξιών και αγορών (ΕΑΚΑΑ) θα συντονίζει τη δράση των αρμόδιων αρχών και θα εξασφαλίζει ότι τα μέτρα είναι όντως αναγκαία και αναλογικά. Στην ΕΑΚΑΑ ανατίθενται επίσης εξουσίες λήψης μέτρων σε καταστάσεις με διασυνοριακές επιπτώσεις.
Προκειμένου όμως για τις ακάλυπτες πωλήσεις κρατικών χρεογράφων, η ΕΑΚΑΑ θα επιτρέπεται να παρεμβαίνει μόνο με τη συναίνεση των οικείων αρμόδιων αρχών.
Για περισσότερες πληροφορίες:
Δελτίο Τύπου
Διαδικτυακή αναμετάδοση συνέντευξης τύπου