Η Συνθήκη της Λισσαβώνας επεκτείνει τις αποκλειστικές αρμοδιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα της εμπορικής πολιτικής περιλαμβάνοντας τις άμεσες ξένες επενδύσεις. Κατά τη σύνοδο του Συμβουλίου στις 13 Μαΐου, οι Υπουργοί Εμπορίου συζήτησαν μια πρόταση που αποσκοπεί στην εξασφάλιση ομαλής μετάβασης μέχρις ότου εγκαθιδρυθεί το νέο σύστημα των διμερών επενδυτικών συμφωνιών για ολόκληρη την ΕΕ.
Στόχος του σχεδίου κανονισμού είναι να εξασφαλισθεί ασφάλεια δικαίου μέχρις ότου οι ισχύουσες διμερείς επενδυτικές συμφωνίες (BIT) μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών αντικατασταθούν από τις μελλοντικές διμερείς επενδυτικές συμφωνίες της ΕΕ. Τα κράτη μέλη θέλουν να εξακολουθήσουν να προσελκύουν επενδυτές από τρίτες χώρες προς την Ευρώπη και να βεβαιωθούν, παράλληλα, ότι προστατεύονται επαρκώς οι ευρωπαϊκές επενδύσεις σε τρίτες χώρες.
Η πρόταση της Επιτροπής προβλέπει ότι όλες οι ισχύουσες διμερείς συμφωνίες παραμένουν σε ισχύ και ορίζει τους όρους κάτω από τους οποίους τα κράτη μέλη εξουσιοδοτούνται να τροποποιούν τις υπάρχουσες συμφωνίες ή να συνάπτουν νέες. Προτείνει επίσης μεθόδους για ενδεχόμενη αναθεώρηση ή ανάκληση της έγκρισης για τέτοιες συμφωνίες, σε ορισμένες περιπτώσεις.
Κατά τη σύνοδό του το Συμβούλιο τόνισε ότι το νέο πλαίσιο - για το οποίο πρέπει να συμφωνήσουν το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - πρέπει να θεσπισθεί το συντομότερο δυνατόν, και εξέφρασε την ελπίδα ότι θα προχωρήσουν γρήγορα οι εργασίες με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Οι άμεσες ξένες επενδύσεις (ΑΞΕ) περιλαμβάνουν κάθε ξένη επένδυση η οποία χρησιμοποιείται για την ανάπτυξη άμεσων σχέσεων με την επιχείρηση στην οποία διατίθενται τα κεφάλαια και μόνιμου ενδιαφέροντος στη διαχείριση ή τον έλεγχό του. Παράδειγμα είναι η επένδυση υπό τη μορφή απόκτησης μετοχών, με την οποία ο μέτοχος αποκτά τη δυνατότητα να συμμετέχει ενεργά στη διαχείριση της αντίστοιχης επιχείρησης ή στον έλεγχο της.
Τα συνολικά οφέλη από τις ΑΞΕ είναι αναμφισβήτητα. Έχουν θετικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη και στην ανταγωνιστικότητα, στη δημιουργία θέσεων εργασίας και τη διόγκωση του εμπορίου.
Σήμερα υπάρχουν σχεδόν 1.200 διμερείς επενδυτικές συμφωνίες των κρατών μελών, πράγμα που θέτει την ΕΕ σε παγκοσμίως ηγετική θέση όσον αφορά τόσο τις εισερχόμενες όσο και τις εξερχόμενες επενδύσεις. Μολονότι οι ροές ΑΞΕ συγκεντρώνονται σήμερα σε μεγάλο βαθμό στις βιομηχανικές χώρες, οι αναδυόμενες οικονομίες αγοράς δραστηριοποιούνται όλο και περισσότερο ως επενδυτές αλλά και ως αποδέκτες επενδύσεων.
Πέραν του πεδίου αυτού του κανονισμού, θα αναπτυχθεί βαθμιαία μια σφαιρική ευρωπαϊκή πολιτική διεθνών επενδύσεων, βάσει της νέας αποκλειστικής αρμοδιότητας της ΕΕ, λαμβάνοντας υπόψη το μεταβαλλόμενο παγκόσμιο περιβάλλον.
Περισσότερες πληροφορίες:
Σχέδιο κανονισμού για τη θέσπιση μεταβατικών ρυθμίσεων (pdf)
Συμπεράσματα του Συμβουλίου που θέτουν στόχους για την πολιτική επενδύσεων (25 Οκτωβρίου 2010, pdf)
Ανακοινωθέν Τύπου
Διαδικτυακή αναμετάδοση της συζήτησης του Συμβουλίου
Διαδικτυακή αναμετάδοση της συνέντευξης τύπου