Η Τσεχική Δημοκρατία είναι έτοιμη

Mirek Topolanek, Πρωθυπουργός της Τσεχικής
Δημοκρατίας - νέος Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού
Συμβουλίου
© Γραφείο της Κυβέρνησης της Τσεχικής Δημοκρατίας

Η Τσεχική Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης σκοπεύει να προωθήσει ενεργά τις τρεις κύριες προτεραιότητές της - Οικονομία, Ενέργεια και Εξωτερικές Σχέσεις - και να ηγηθεί του διαλόγου στην Ευρώπη, αναφέρει ο Πρωθυπουργός κ. Mirek Topolánek σε συνέντευξη για τον δικτυακό μας τόπο.

Κύριε Πρωθυπουργέ, πόσο έτοιμη είναι η Τσεχική Δημοκρατία να επωμιστεί την ευθύνη που συνεπάγεται η πρώτη της ανάληψη της Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης;

Σας δηλώνω ειλικρινά ότι η Τσεχική Δημοκρατία είναι έτοιμη να αναλάβει την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και, παράλληλα με την προώθηση των Ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων που αποτελούν και Τσεχικές προτεραιότητες, να ηγηθεί του διαλόγου για τα τρέχοντα προβλήματα. Μετά από πολλές δεκαετίες, η χώρα μου έχει τη δυνατότητα να συμμετάσχει στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών και παγκόσμιων πολιτικών.

Το σύνθημα που εκφράζει τη φιλοσοφία της Τσεχικής Προεδρίας είναι «Ευρώπη χωρίς φραγμούς». Κατά τη γνώμη σας, ποιοι φραγμοί μπορούν να αρθούν όσον αφορά τα είκοσι επτά κράτη μέλη και τις σχέσεις τους με τρίτες χώρες;

Επιθυμούμε να υποστηρίξουμε στο έπακρο τις τέσσερις θεμελιώδεις ελευθερίες της Ένωσης - ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων, κεφαλαίων, εργαζομένων και υπηρεσιών. Οφείλουμε να μειώσουμε το διοικητικό φόρτο που βαρύνει τις επιχειρήσεις και να επιδιώξουμε την πραγματοποίηση προόδου στις δυσχερείς διαπραγματεύσεις για την απελευθέρωση των διεθνών συναλλαγών στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ).

Η Τσεχική Δημοκρατία έχει θέσει ως κύριες προτεραιότητες κατά τη διάρκεια της προεδρίας της την Οικονομία, την Ενέργεια και τις Εξωτερικές Σχέσεις. Από πλευράς προστιθέμενης αξίας, με ποιον τρόπο μπορεί να συμβάλει η Τσεχική Προεδρία στην αντιμετώπιση της χρηματοπιστωτικής κρίσης και της οικονομικής ύφεσης;

Κατά τη γνώμη μου, πρωταρχικός στόχος είναι η δυνατότητα καθοδήγησης του ευρωπαϊκού διαλόγου και η αναζήτηση συμβιβαστικών λύσεων ανάμεσα στις θέσεις των κρατών μελών. Η προστιθέμενη αξία που εμείς μπορούμε να προσφέρουμε βασίζεται στην εμπειρία μας από την χρηματοπιστωτική κρίση που αντιμετωπίσαμε την περίοδο 1997-1998. Σήμερα διαθέτουμε μια ενιαία ρυθμιστική αρχή των χρηματοπιστωτικών αγορών. Αντί να επιδιώκουμε να αναμορφώσουμε τη γενική χρηματοοικονομική αρχιτεκτονική της ΕΕ, θα συνιστούσαμε τη λήψη μέτρων από τα επιμέρους κράτη μέλη. Σε ορισμένα από αυτά υπάρχουν επί του παρόντος έως και επτά διαφορετικές ρυθμιστικές αρχές για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Η χρηματοπιστωτική κρίση έδειξε ότι η αντιμετώπιση θα ήταν πολύ πιο αποτελεσματική εάν υπήρχε μια μόνο εθνική ρυθμιστική αρχή. Περαιτέρω πιθανή προστιθέμενη αξία εξαρτάται από το κατά πόσον είμαστε πρόθυμοι να συζητήσουμε νέες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις και τις ρυθμίσεις της «ΦΕΡΕΓΓΥΟΤΗΤΑΣ ΙΙ» στον ασφαλιστικό τομέα. Η συμβουλή της Παγκόσμιας Τράπεζας μόλις δοκιμάστηκε στην Τσεχική Δημοκρατία. Συμμεριζόμαστε την άποψη της Επιτροπής ότι η χρηματοπιστωτική κρίση δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με την παραβίαση των κανόνων του οικονομικού ανταγωνισμού.

Οι κανόνες πρέπει να εφαρμόζονται όχι μόνον όταν οι συνθήκες είναι ευνοϊκές αλλά επίσης - και ενδεχομένως σε μεγαλύτερο βαθμό - όταν η συγκυρία είναι δυσμενής. Η Τσεχική Δημοκρατία επιθυμεί τα μέτρα για την καταπολέμηση της κρίσης στην ΕΕ να έχουν προσωρινό μάλλον παρά μόνιμο χαρακτήρα και να υπόκεινται στους κανόνες που έχει θεσπίσει ή πρόκειται να θεσπίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Δεδομένου ότι η Τσεχική Δημοκρατία δεν έχει ακόμα υιοθετήσει το ευρώ, η συμμετοχή σε δραστηριότητες της Ευρωομάδας δεν θα αποτελέσει εμπόδιο για την Προεδρία;

Δεν θεωρώ ότι το γεγονός αυτό αποτελεί πρόβλημα. Συμφωνήσαμε με τον Nicolas Sarkozy και τον Jean-Claude Junker ότι για το διάστημα της Τσεχικής προεδρίας θα συμμετέχουμε κανονικά στις συνεδριάσεις της Ευρωομάδας. Η Τσεχική Δημοκρατία συμμετείχε στη σύνοδο κορυφής G20 στην Ουάσιγκτον τον Νοέμβριο του 2008 και θα εκπροσωπήσει την ΕΕ στη σύνοδο G20 στο Λονδίνο τον Απρίλιο του 2009. Το γεγονός αυτό αποδεικνύει ότι δεν υφίσταται κανένα εμπόδιο και ότι θεωρούμαστε ότι συμμετέχουμε πλήρως στις οικονομικές συζητήσεις. Ακόμα και τα μεγάλα κράτη μέλη της ΕΕ συνειδητοποιούν ότι η ενότητα του συστήματος θα υπονομευόταν εάν για κάποιο λόγο ετίθετο υπό αμφισβήτηση η προεδρία ενός μικρού ή ενός νέου κράτους μέλους. Με εξαίρεση ορισμένα μέσα ενημέρωσης, δεν έχουν εκφραστεί σοβαρές αμφιβολίες όσον αφορά την Τσεχική προεδρία.

Στην δεύτερη προτεραιότητά της, την Ενέργεια, η Τσεχική Δημοκρατία δίνει έμφαση στην ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού με τη διαφοροποίηση των πηγών. Τι προτείνετε;

Αρχικά, ανάλυση της ενεργειακής προσφοράς και ζήτησης στην ΕΕ. Δεύτερον, εντονότερη συνεργασία σε ολόκληρη την ΕΕ στον ενεργειακό τομέα, συμπεριλαμβανομένης της καλύτερης διασύνδεσης των δικτύων. Τρίτον, συνεργασία με τρίτες χώρες και διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών, παράλληλα με συζητήσεις για το θέμα της πυρηνικής ενέργειας.

Ως καίρια στοιχεία της τρίτης προτεραιότητας της τσεχικής Προεδρίας, που είναι οι Εξωτερικές Σχέσεις, χαρακτηρίζετε τη συνέχιση των προσπαθειών ένταξης χωρών των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ, την ενίσχυση της διατλαντικής συνεργασίας και την ανάπτυξη μιας Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης. Ποιες πρωτοβουλίες πρόκειται να αναλάβει η τσεχική Προεδρία;

Τα Δυτικά Βαλκάνια αποτελούν απόλυτη προτεραιότητα για την τσεχική Προεδρία στο πεδίο των εξωτερικών σχέσεων. Σκοπεύουμε να συμβάλουμε στην επίλυση του προβλήματος των θαλάσσιων συνόρων μεταξύ Σλοβενίας και Κροατίας και ελπίζουμε να ανοίξουμε ορισμένα από τα κεφάλαια που είχαν «παγώσει» στις συζητήσεις για την ένταξη της Κροατίας στην ΕΕ. Θα συμμετάσχουμε στις συζητήσεις σχετικά με την εντολή του Ειδικού Εντεταλμένου της ΕΕ στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Θα πρέπει σίγουρα να καταβάλουμε προσπάθειες για την κατάσταση στο Κόσοβο καθώς και στο θέμα της ανάπτυξης της αποστολής EULEX. Ευελπιστούμε να υπάρξει πρόοδος στις διαπραγματεύσεις με τη Σερβία. Στις 15 Δεκεμβρίου 2008, το Μαυροβούνιο υπέβαλε αίτηση προσχώρησης στην ΕΕ. Κατά τη διάρκεια της τσεχικής Προεδρίας πρέπει να αντιμετωπιστεί κάποια σχετική έλλειψη ενθουσιασμού για τη διεύρυνση της ΕΕ στην περιοχή. Η περίπτωση της Κροατίας πρέπει να εμπνεύσει τη Σερβία. Ολόκληρη η περιοχή θα πρέπει σταδιακά να ενταχθεί στις ευρωπαϊκές και ευρωατλαντικές δομές. Αυτό θα δημιουργήσει την ελπίδα ότι η ευαίσθητη αυτή περιοχή της Ευρώπης θα καταστεί περισσότερο ειρηνική και ότι μπορούν σταματήσουν οι τριβές που ιστορικά κατέληγαν σε αιματηρές συγκρούσεις.

Όσον αφορά τις διατλαντικές σχέσεις, τα περισσότερα κράτη μέλη της ΕΕ θεωρούν τις σχέσεις αυτές ως την απόλυτη εγγύηση για την ειρήνη και την ευημερία τους. Η Τσεχική Δημοκρατία δεν αποτελεί εξαίρεση. Θέλουμε να αποτελέσουμε μέρος της επίσκεψης του Barack Obama στην Ευρώπη. Συζητάμε την πρόταση μετά τη συνάντηση της G20 στο Λονδίνο και τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στο Στρασβούργο και το Kehl να πραγματοποιούταν συνάντηση των 27 με τον νέο Αμερικανό Πρόεδρο στην Πράγα. Στο τέλος της τσεχικής Προεδρίας, στις 18-22 Ιουνίου 2009, πρόκειται να πραγματοποιηθεί διατλαντική σύνοδος κορυφής στην Ουάσιγκτον. Υπάρχει επίσης ανάγκη να προετοιμαστεί, με τις ΗΠΑ, το θεματολόγιο της συνόδου κορυφής της Κοπεγχάγης για το κλίμα, το Δεκέμβριο του 2009. Σκοπεύουμε να εξετάσουμε το θέμα της συμπληρωματικότητας μεταξύ των στρατιωτικών ικανοτήτων της ΕΕ και των ΗΠΑ. Είναι σίγουρο ότι θα συζητηθεί και το ζήτημα του Αφγανιστάν.

Ελπίζουμε να διοργανώσουμε σύνοδο κορυφής σχετικά με την Ανατολική Εταιρική Σχέση στις 7 Μαΐου 2009. Η Angela Merkel, ο Nicolas Sarkozy και ο Gordon Brown έχουν ήδη υποσχεθεί ότι θα συμμετάσχουν, οπότε η σύνοδος αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα και, μετά την ανάπτυξη της νότιας διάστασης των σχέσεων της ΕΕ, θα ξεκινήσουμε την ανάπτυξη της ανατολικής διάστασης. Η ανατολική αυτή διάσταση της πολιτικής της ΕΕ δεν είναι λιγότερο σημαντική από την νότια διάσταση - σημείο για το οποίο συμφωνήσαμε με τον Γάλλο Πρόεδρο.

Η Τσεχική κυβέρνηση είναι καλά προετοιμασμένη τόσο για την Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ όσο και για τυχόν απρόοπτη κρίση στην Ευρώπη και παγκοσμίως;

Η κυβέρνηση άρχισε να ετοιμάζεται ήδη από το 2006. Περισσότερα από 1.500 άτομα θα εργαστούν για την Προεδρία. Ο αριθμός του προσωπικού στην Μόνιμη Αντιπροσωπία στις Βρυξέλλες διπλασιάστηκε σε 220 άτομα. Η σύγκρουση στη Γεωργία και η χρηματοπιστωτική κρίση άλλαξαν το προγραμματισμένο θεματολόγιο της γαλλικής Προεδρίας. έχουμε λάβει υπόψη μας το ενδεχόμενο να αντιμετωπίσουμε και εμείς κάποιο απροσδόκητο γεγονός. Σε μια τέτοια περίπτωση, εκτός από τις οργανωτικές και τις διαλλακτικές ικανότητες, η τσεχική Προεδρία θα πρέπει να επιδείξει ευελιξία και ικανότητα ταχείας αντίδρασης. Οι Τσέχοι είναι γνωστοί ακριβώς για αυτές τις ικανότητές τους.

08/01/2009