Πρωτοσέλιδα

H 3000ή σύνοδος του Συμβουλίου

Φωτογραφία : Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης πραγματοποίησε την 3000ή τακτική σύνοδό του τη Δευτέρα 8 Μαρτίου 2010.

Η σύνοδος του Συμβουλίου υπό τη σύνθεση «Απασχόληση, Κοινωνική Πολιτική, Υγεία και Καταναλωτές» ασχολήθηκε με διάφορα ζητήματα του τομέα της απασχόλησης και της κοινωνικής πολιτικής, ειδικότερα δε με τη νέα ευρωπαϊκή στρατηγική για τις θέσεις απασχόλησης και την ανάπτυξη και με την προετοιμασία του εαρινού Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Η συνήθης καταμέτρηση των ημερομηνιών συνόδου του Συμβουλίου χρονολογείται από την έναρξη ισχύος της «Συνθήκης Συγχώνευσης» την 1η Ιουλίου του 1967, η οποία θεσμοθετούσε ενιαίο Συμβούλιο και ενιαία Επιτροπή. Πριν από αυτή την ημερομηνία είχαν ήδη διεξαχθεί περί τις 460 συνόδους του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα (ΕΚΑΧ) από το 1952 και των Συμβουλίων της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας (ΕΟΚ) και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας (ΕΚΑΕ) από το 1958.

Χρειάστηκαν σχεδόν δεκαοκτώ χρόνια (από τον Ιούλιο του 1967 έως τον Απρίλιο του 1985) για να φθάσει η 1000ή σύνοδος, δώδεκα προσέτι χρόνια για να φθάσει η 2000ή (Απρίλιος 1997) και άλλα δώδεκα για να φθάσει η 3000ή.

Στοιχεία και αριθμοί όσον αφορά το Συμβούλιο

—Το Συμβούλιο ασκεί - από κοινού με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο- νομοθετικά και δημοσιονομικά καθήκοντα. Ασκεί επίσης καθήκοντα χάραξης πολιτικών, ειδικότερα σε ζητήματα εξωτερικών υποθέσεων και συντονισμού, ειδικότερα σε οικονομικά ζητήματα, κατά τα οριζόμενα στις Συνθήκες. Το Συμβούλιο απαρτίζεται από έναν αντιπρόσωπο κάθε κράτους μέλους σε υπουργικό επίπεδο, ο οποίος έχει την εξουσία να δεσμεύει την κυβέρνηση του κράτους μέλους το οποίο εκπροσωπεί και να ασκεί το δικαίωμα ψήφου.

—Το Συμβούλιο συνέρχεται υπό δέκα διαφορετικές συνθέσεις: Γενικών Υποθέσεων· Εξωτερικών Υποθέσεων· Οικονομικών και δημοσιονομικών υποθέσεων· Δικαιοσύνης και εσωτερικών υποθέσεων· Απασχόλησης, κοινωνικής πολιτικής, υγείας και καταναλωτών· Ανταγωνιστικότητας (Εσωτερική Αγορά, Βιομηχανία και Ενέργεια)· Μεταφορών, τηλεπικοινωνιών και ενέργειας· Γεωργίας και αλιείας· Περιβάλλοντος· Παιδείας, Νεολαίας και Πολιτισμού. Οι σημερινές συνθέσεις καθορίστηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Σεβίλλης τον Ιούνιο του 2002 (Οι Γενικές Υποθέσεις και οι Εξωτερικές Υποθέσεις χωρίστηκαν με την έναρξη ισχύος της Συνθήκης της Λισσαβώνας τον Δεκέμβριο του 2009). Έως το 1999, λειτουργούσαν περίπου 22 συνθέσεις του Συμβουλίου, οι οποίες αποφασίστηκε κατά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Ελσίνκι του 1999 να περιοριστούν σε 16.

—Κατά κανόνα, οι Υπουργοί Γενικών Υποθέσεων, Εξωτερικών Υποθέσεων, Οικονομικών και Δημοσιονομικών Υποθέσεων και Γεωργίας συνέρχονται κάθε μήνα. Άλλες συνθέσεις του Συμβουλίου συνέρχονται από μία έως τρεις φορές το εξάμηνο. Ο συνολικός ετήσιος αριθμός των συνόδων του Συμβουλίου αυξήθηκε βαθμηδόν από 20 συνόδους το 1967 σε ένα αποκορύφωμα 96 συνόδων το 1993. Έκτοτε ο αριθμός τους σταθεροποιήθηκε στις 70 έως 75 περίπου.

—Το Συμβούλιο αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία εκτός εάν η Συνθήκη προβλέπει άλλως. Ανά τα κράτη μέλη διανέμονται 345 ψήφοι. Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες το Συμβούλιο ενεργεί κατόπιν πρότασης της Επιτροπής, η ειδική πλειοψηφία επιτυγχάνεται όταν συγκεντρώνονται τουλάχιστον 255 ψήφοι υπέρ από 14 τουλάχιστον κράτη μέλη. Πέραν τούτου, κάθε μέλος του Συμβουλίου μπορεί να ζητεί να εξακριβωθεί ότι οι θετικές ψήφοι αντιπροσωπεύουν το 62% τουλάχιστον του πληθυσμού της ΕΕ. Από 1ης Νοεμβρίου του 2014 θα ισχύουν, δυνάμει της Συνθήκης της Λισσαβώνας, νέες διατάξεις περί ειδικής πλειοψηφίας.

—H προεδρία των συνθέσεων του Συμβουλίου, πλην της σύνθεσης των Εξωτερικών Υποθέσεων, ασκείται από τους αντιπροσώπους των κρατών μελών στο Συμβούλιο βάσει συστήματος εξαμηνιαίας εναλλαγής. Την προεδρία του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων ασκεί ο Ύπατος Εκπρόσωπος για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας.

—Η Επιτροπή των Μονίμων Αντιπροσώπων (ΕΜΑ) των κυβερνήσεων των κρατών μελών είναι υπεύθυνη για την προετοιμασία των εργασιών του Συμβουλίου. Τις ίδιες τις εργασίες της ΕΜΑ προετοιμάζουν περισσότερες από 150 επιτροπές και ομάδες που συντίθενται από αντιπροσώπους των κρατών μελών.

—Προεξάρχουσα τάση στα πλαίσια του Συμβουλίου τα τελευταία χρόνια είναι η ολοένα μεγαλύτερη διαφάνεια και δημοσιότητα, εξ επόψεως πρόσβασης στα έγγραφα αλλά και δημοσιότητας των συζητήσεων. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Εδιμβούργου εγκαινίασε το 1992 τις «δημόσιες συζητήσεις», αυτή δε η πρακτική επεκτάθηκε αξιοσημείωτα όλα αυτά τα χρόνια, πιο πρόσφατα δε από τη Συνθήκη της Λισσαβώνας. Δυνάμει της Συνθήκης αυτής, όταν συσκέπτεται και ψηφίζει επί σχεδίου νομοθετικής πράξης, το Συμβούλιο συνέρχεται δημοσία. Οι δημόσιες συζητήσεις και συσκέψεις μπορούν να παρακολουθούνται στην πύλη διαδικτυακής αναμετάδοσης του Συμβουλίου http://video.consilium.europa.eu/.

—Τόπος των συνόδων του Συμβουλίου είναι οι Βρυξέλλες, επίσης δε το Λουξεμβούργο κατά τους μήνες Απρίλιο, Ιούνιο και Οκτώβριο. Σύνοδοι πραγματοποιούνται ωστόσο και αλλού, κυρίως δε στη Γενεύη στα πλαίσια των διαπραγματεύσεων του ΠΟΕ.

—Κατά την πρώτη σύνοδο του Συμβουλίου το 1967 μετείχαν μόνον οι έξι ιδρυτικές χώρες με τέσσερις γλώσσες. Οι διαδοχικές διευρύνσεις το 1973 (Δανία, Ιρλανδία και Ηνωμένο Βασίλειο), το 1981 (Ελλάδα), το 1986 (Ισπανία και Πορτογαλία), το 1995 (Αυστρία, Φινλανδία και Σουηδία), το 2004 (Κύπρος, Τσεχική Δημοκρατία, Εσθονία, Ουγγαρία, Λετονία, Λιθουανία, Μάλτα, Πολωνία, Σλοβακία και Σλοβενία) και το 2007 (Βουλγαρία και Ρουμανία) ανέβασαν τον αριθμό αυτόν στις σημερινές είκοσι επτά χώρες και είκοσι τρεις γλώσσες.

—Πέραν των 3.000 τακτικών και τυπικών συνόδων που έχει πραγματοποιήσει το Συμβούλιο από το 1967, κάθε εξάμηνο η αναλαμβάνουσα προεδρία διοργανώνει έναν αριθμό άτυπων υπουργικών συνόδων στη χώρα της. Από τις συνόδους αυτές δεν προκύπτουν τυπικά συμπεράσματα ή αποφάσεις, παρέχεται όμως στους υπουργούς η ευκαιρία να προβούν σε άτυπη ανταλλαγή απόψεων, συχνά δε προκειμένου να καταρτιστούν κατευθυντήριες γραμμές για μελλοντική δράση.

—Το Συμβούλιο επικουρείται από Γενική Γραμματεία υπό την ευθύνη Γενικού Γραμματέα, ο οποίος σήμερα είναι o Pierre de Boissieu. Στη Γενική Γραμματεία εργάζονται 3.500 υπάλληλοι περίπου.

—Η Γενική Γραμματεία επικουρεί επίσης το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και τον Πρόεδρό του Herman Van Rompuy.

—Έδρα του Συμβουλίου είναι οι Βρυξέλλες, από δε το 1995 το κτήριο Justus Lipsius στην Ευρωπαϊκή συνοικία, στο Rond-point Schuman. Το Συμβούλιο στεγάστηκε διαδοχικά στο κτίριο «Ravenstein» εντός του κέντρου των Βρυξελλών και, από το 1971 έως το 1995 στο κτίριο «Charlemagne».