Η ισπανική Προεδρία του Συμβουλίου το πρώτο εξάμηνο του έτους έδωσε στην Ευρώπη τη δυνατότητα να διατηρήσει την πολιτική δυναμική της, ακόμα και στις πιο δύσκολες στιγμές της κρίσης, τόνισε ο José Luis Rodríguez Zapatero, Πρόεδρος της κυβέρνησης της Ισπανίας σε αποκλειστική του συνέντευξη για τον ιστοχώρο μας.
Κύριε Πρόεδρε, η ισπανική Προεδρία φτάνει στο τέλος της, ύστερα από έξι μήνες τους οποίους σημάδεψε η έναρξη ισχύος της συνθήκης της Λισσαβώνας και η λήψη σημαντικών αποφάσεων για την αντιμετώπιση της χρηματοπιστωτικής και οικονομικής κρίσης. Εσείς πώς αξιολογείτε αυτή την περίοδο;
Ήταν μια ιδιαίτερα σημαντική περίοδος για την Ευρώπη, κατά τη διάρκεια της οποίας χρειάστηκε να αναλάβουμε δυναμικά δράση σε δύο τομείς προτεραιότητας:στην πλήρη και ουσιαστική εφαρμογή της συνθήκηςκαι στην έγκριση των αναγκαίων πολιτικών και μέτρων για την αντιμετώπιση όλων των πτυχών της κρίσης.Πρόκειται για μια περίοδο κατά την οποία έγιναν πράγματα, με το υψηλότερο δυνατό επίπεδο συντονισμού μεταξύ των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων και όλων των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και κατά την οποία εγκρίθηκαν μέτρα που μερικούς μήνες πριν εθεωρούντο αδιανόητα, τόσο όσον αφορά τη διάσωση της Ελλάδας, όσο και την έγκριση ευρωπαϊκού μηχανισμού σταθεροποίησης ύψους 750 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Μεταξύ των πλέον αξιομνημόνευτων στοιχείων αυτού του εξαμήνου καταγράφεται το γεγονός ότι η αντιμετώπιση των νέων προκλήσεων θα ήταν πολύ πιο δύσκολη χωρίς τη συνθήκη και ότι η αρχή της συνυπευθυνότητας λειτουργεί σωστά σε όλα τα επίπεδα.Στη διάρκεια των μηνών αυτών, καταδείχθηκε ότι έχει θεμελιώδη σημασία η Προεδρία να ενισχύει την εικόνα της ευρωπαϊκής ενότητας και να μπορεί να εμπνέει εμπιστοσύνη και να δημιουργεί κλίμα σταθερότητας.
Με ποιον τρόπο κατόρθωσε η χώρα σας να υλοποιήσει τις τέσσερις προτεραιότητες στις οποίες βασιζόταν το πρόγραμμα της Προεδρίας;
Όσον αφορά την εφαρμογή της συνθήκης, η Προεδρία μας υποστήριξε πλήρως τους νέους θεσμούς του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και του Ύπατου Εκπροσώπου για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας και ενήργησε σε όλες τις περιστάσεις σεβόμενη πλήρως τη νέα θεσμική ισορροπία που καθιερώνει η συνθήκη.Δεν είναι καιροί για ατομική υπεροχή ή ηγετική προβολή, αλλά για συνένωση δυνάμεων και ανάληψη ευθυνών.
Όσον αφορά τα οικονομικά θέματα, χρειάστηκε να αναλάβουμε αποφασιστική δράση για τη λήψη μέτρων με πολύ άμεσα αποτελέσματα, αλλά και για την προώθηση μεταρρυθμιστικών διαδικασιών με μέσο και απώτερο ορίζοντα.Αποφασίστηκε λοιπόν στο τελευταίο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να δημοσιευθούν τα αποτελέσματα των δοκιμών αντοχής (stress tests) που έγιναν στις τράπεζες ως μέτρο άμεσης εφαρμογής, και να εγκριθεί η στρατηγική για την ανάπτυξη και την απασχόληση, που αποτελεί ένα εκτεταμένο πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.Εκτιμώ ότι, σε αυτό το εξάμηνο, με τη βοήθεια των θεσμικών οργάνων και των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ισπανική Προεδρία κατόρθωσε να καταστήσει την Ευρώπη αξιόπιστο παράδειγμα για την αντιμετώπιση της κρίσης.
Τέλος, όσον αφορά τους δύο άλλους σημαντικούς τομείς στους οποίους επικεντρώθηκε η Προεδρία μας (τις εξωτερικές σχέσεις και την επέκταση των δικαιωμάτων και της ασφάλειας των πολιτών μας), η Προεδρία κατόρθωσε να εξαγάγει θετικά αποτελέσματα από όλες τις διασκέψεις κορυφής στις οποίες έλαβε μέρος, ιδίως δε τη διάσκεψη κορυφής με τη Λατινική και την Κεντρική Αμερική, και κατέθεσε σημαντικές προτάσεις για ευαίσθητα ζητήματα, όπως η εξάλειψη της βίας έναντι των γυναικών ή η στρατηγική κατά της τρομοκρατίας.
Με τη βοήθεια των θεσμικών οργάνων και των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ισπανική Προεδρία κατόρθωσε να τηρήσει το πρόγραμμά της, γεγονός το οποίο έδωσε στην Ευρώπη τη δυνατότητα να διατηρήσει την πολιτική δυναμική της, ακόμα και στις πιο δύσκολες στιγμές της κρίσης.
Θα μπορούσατε να σχολιάσετε λεπτομερέστερα το ζήτημα του συντονισμού των οικονομικών πολιτικών;
Από τις αρχές τις εξάμηνης Προεδρίας της στην Ευρωπαϊκή Ένωση η Ισπανία είχε θέσει ως πρώτη προτεραιότητα την ανάγκη ενίσχυσης του συντονισμού των οικονομικών πολιτικώνκαι οι οικονομικές εξελίξεις των τελευταίων μηνών επιβεβαίωσαν αυτή την ανάγκη.Ως εκ τούτου, η Ισπανία, ευρισκόμενη στη θέση της εκ περιτροπής Προεδρίας της ΕΕ, βελτίωσε και συνέβαλε στην ενίσχυση της οικονομικής διακυβέρνησης μέσω των ακόλουθων ενεργειών:Πρώτον, υποστηρίξαμε την έναρξη της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», η οποία αποτελεί πρωταρχικό βήμα στη διαδικασία των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων προκειμένου να πετύχουμε βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, που θα δημιουργεί θέσεις απασχόλησης.Ως χώρα που κατέχει την εκ περιτροπής Προεδρία της ΕΕ και ως κράτος μέλος της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης, η Ισπανία συνέβαλε στη συντονισμένη ευρωπαϊκή αντίδραση στη διεθνή οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση και στην κρίση των κρατικών χρεών που έπληξε τις ευρωπαϊκές αγορές.Τέλος, η Ισπανία συνεργάστηκε δραστήρια για την υλοποίηση των εργασιών της Ειδικής Ομάδας, της οποίας προεδρεύει ο κ. Herman Van Rompuy και που στόχο έχει να βελτιώσει τη δημοσιονομική πειθαρχία και να θεσπίσει αποτελεσματικότερους μηχανισμούς για τη διαχείριση κρίσεων.
Πώς λειτούργησε η τριάδα των προεδριών της Ισπανίας, του Βελγίου και της Ουγγαρίας;
Η ισπανική Προεδρία κινήθηκε στο πνεύμα της συνθήκης της Λισσαβώνας πριν καν αυτή τεθεί σε ισχύ, καθιερώνοντας ένα πλαίσιο συνεργασίας με τις δύο επόμενες Προεδρίες (το Βέλγιο και την Ουγγαρία) προϊόν της οποίας υπήρξε ένα 18μηνο πρόγραμμα και ένα κοινό σύμβολο για πρώτη φορά στην ιστορία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.Η Ισπανία κατάλαβε ότι η ιδέα της συνέχειας, όποιο και να είναι το έργο που αναλαμβάνεται, την οποία τώρα εγγυώνται οι νέοι θεσμοί του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και του Ύπατου Εκπροσώπου, θα πρέπει επίσης να αντικατοπτρίζεται στη βελτίωση του συντονισμού μεταξύ των τριών εκ περιτροπής Προεδριών.Αυτή ήταν η βασική πτυχή της συνεργασίας μας με το Βέλγιο και την Ουγγαρία.Μέχρι στιγμής τα αποτελέσματα είναι εξαιρετικά, τόσο πριν όσο και κατά τη διάρκεια της Προεδρίας μας, ελπίζουμε δε ότι θα συμβάλλουμε αποτελεσματικά στην επιτυχία του Βελγίου και της Ουγγαρίας τους επόμενους μήνες.