07/12/2011
Η ΕΕ και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος δημιουργούν ήδη ένα παγκόσμιο σύστημα παρακολούθησης για το περιβάλλον και την ασφάλεια (GMES), το οποίο θα παρέχει πληροφορίες ζωτικής σημασίας για την πρόληψη απωλειών ζωών και το μετριασμό των υλικών και περιβαλλοντικών ζημιών στη διαχείριση καταστροφών και κρίσεων. Στις 6 Δεκεμβρίου εξάλλου, το Συμβούλιο εξέδωσε ψήφισμα για τα οφέλη των διαστημικών εφαρμογών για την ασφάλεια των πολιτών.
Όταν πια ολοκληρωθεί, το GMES θα είναι ένα από τα πληρέστερα συστήματα δεδομένων γεωσκόπησης του κόσμου· θα διασυνδέει όλα τα εθνικά συστήματα, εδάφους, αέρος και διαστήματος, της Ευρώπης, συνενώνοντας τη ροή πληροφοριών όλων μαζί σε ένα πλήρες, συνολοκληρωμένο και συνεπές σύστημα, που θα το συμπληρώνει και με πρόσθετες πληροφορίες που δεν είναι αυτή τη στιγμή διαθέσιμες από τους εθνικούς αισθητήρες.
Κοινωνικοοικονομικά οφέλη
Από μια έκθεση που συνέταξε το Ευρωπαϊκό Ίδρυμα Διαστημικής Πολιτικής (ESPI) της Βιέννης υπό την αιγίδα της πολωνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ προκύπτει ότι τα κοινωνικοοικονομικά οφέλη που θα παρέχει το GMES εκτιμώνται σε 67 δισεκατομμύρια ευρώ.
Οι διαστημικές εφαρμογές μπορούν να συμβάλουν στην ασφάλεια των πολιτών βοηθώντας στην πρόγνωση του καιρού, στην παρακολούθηση των πληθυσμιακών ροών, σε αποτελεσματικές επικοινωνίες έκτακτης ανάγκης, σε δορυφορική πλοήγηση μεγάλης ακρίβειας, στη χαρτογράφηση του εδάφους, στην επιτήρηση της ναυτιλίας, στον έλεγχο της ρύπανσης, σε ναυαγοσωστικές δραστηριότητες και σε πλήθος άλλες υπηρεσίες και έργα.
Τα δεδομένα του GMES μπορούν να συμβάλουν στην υλοποίηση της κοινής γεωργικής πολιτικής και της αειφόρου αλιευτικής πολιτικής, συντελώντας έτσι στην εξασφάλιση της μακροπρόθεσμης επισιτιστικής μας ασφάλειας.
Οι Υπουργοί ετόνισαν ότι το GMES αποτελεί πρόγραμμα κεφαλαιώδους σημασίας για τις επιχειρήσεις διαχείρισης κρίσεων, την πολιτική προστασία και την ανθρωπιστική βοήθεια.
Οι Υπουργοί υπογράμμισαν ότι πέραν του ότι συνιστά την ευρωπαϊκή συμβολή στις παγκόσμιες προσπάθειες γεωσκόπησης (GEOS), το GMES αποτελεί επίσης το κλειδί της εξασφάλισης της ανεξάρτητης πρόσβασης της Ευρώπης σε στρατηγικές πληροφορίες για πολιτικά και οικονομικά ευαίσθητα θέματα όπως η αλλαγή του κλίματος και οι μειώσεις των εκπομπών CO2.
Το Συμβούλιο τόνισε ως εκ τούτου ότι θα πρέπει να υλοποιηθεί στο ακέραιο το GMES και να εξασφαλιστεί για τα επόμενα 25-30 χρόνια η συνεχής λειτουργία του.
Διαχείριση και πρόληψη κρίσεων
Ο αριθμός των καταστροφών που αναφέρονται κάθε χρόνο στην Ευρώπη αυξάνεται. Ήδη πέντε κράτη-μέλη (η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ελλάδα) συγκαταλέγονται μεταξύ των δέκα χωρών του κόσμου με τις περισσότερα συμβάντα καταστροφών, τόσο φυσικών όσο και ανθρωπογενών, όπως τα βιομηχανικά ατυχήματα.
Κατά την τελευταία δεκαετία χάθηκαν στην Ευρώπη από καταστροφές σχεδόν 100.000 άτομα, ενώ επηρεάστηκαν οι ζωές άλλων 11 εκατομμυρίων ανθρώπων, αναφέρονται δε υλικές ζημίες άνω των 200 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Το GMES μπορεί να συντελέσει στην πρόληψη τόσο των ανθρώπινων απωλειών όσο και των υλικών ζημιών, βοηθώντας π.χ. στη χαρτογράφηση της κατάστασης σε περίπτωση καταστροφών και στην πρόβλεψη θυελλών, πυρκαγιών και πλημμυρών, ή επιτρέποντας στις διασωστικές επιχειρήσεις να έχουν όσο το δυνατόν καλύτερη επίγνωση της κατάστασης.
Για περισσότερες πληροφορίες:
Ψήφισμα του Συμβουλίου για τα «Οφέλη του διαστήματος για την ασφάλεια των Ευρωπαίων πολιτών» (pdf)
Έκθεση του Ευρωπαϊκoύ Ιδρύματος Διαστημικής Πολιτικής
Παγκόσμιο σύστημα παρακολούθησης για το περιβάλλον και την ασφάλεια (GMES)