21/02/2012
Στις 21 Φεβρουαρίου, το Συμβούλιο Οικονομικών και Δημοσιονομικών Θεμάτων ενέκρινε νέους κανόνες για τις ανοικτές πωλήσεις και ορισμένες πτυχές των συμβάσεων αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου. Ο κανονισμός εισάγει κοινές ενωσιακές απαιτήσεις δημοσιότητας και εναρμονίζει τις εξουσίες που μπορούν να ασκούν οι ρυθμιστικές αρχές σε εξαιρετικές καταστάσεις, όταν απειλείται σοβαρά η χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Ο κανονισμός - που επρόκειτο να εγκριθεί και από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - καλύπτει όλα τα είδη χρηματοπιστωτικών μέσων, αλλά δεδομένων των δυνητικών κινδύνων που τίθενται από τις ανοικτές πωλήσεις (βλ. πλαίσιο), αυτή η μορφή συναλλαγής αποτελεί κεντρικό στοιχείο που πρέπει να διέπεται από τους νέους κανόνες.
Κανόνες διαφάνειας
Για σημαντικές καθαρές αρνητικές θέσεις σε μετοχές εισηγμένων εταιριών της ΕΕ, ο κανονισμός θεσμοθετεί ένα «διώροφο» μοντέλο αναφοράς. Στο κατώτατο όριο, οι θέσεις πρέπει να αναφέρονται κατ’ ιδίαν στις ρυθμιστικές αρχές ώστε να μπορούν αυτές να εντοπίζουν και να διερευνούν ανοικτές πωλήσεις που ενδέχεται να είναι καταχρηστικές ή να προκαλούν συστημικούς κινδύνους. Στο υψηλότερο όριο οι θέσεις πρέπει να δημοσιοποιούνται στην αγορά προκειμένου να παρέχονται χρήσιμες πληροφορίες σε άλλους συμμετέχοντες στην αγορά.
Όσον αφορά κρατικά χρεώγραφα, οι σημαντικές καθαρές αρνητικές θέσεις που αφορούν ενωσιακούς εκδότες κρατικών χρεωγράφων θα πρέπει πάντα να γνωστοποιούνται κατ’ ιδίαν στις ρυθμιστικές αρχές.
Στο κείμενο προβλέπεται επίσης η γνωστοποίηση σημαντικών θέσεων σε συμβάσεις αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου που αφορούν ενωσιακούς κρατικούς εκδότες χρεωγράφων.
Τι σημαίνει «ανοιχτές πωλήσεις»;
Ανοιχτή πώληση («σορτάρισμα») λέγεται η πρακτική κατά την οποία οι επενδυτές πουλούν έναν τίτλο που δεν έχουν στην κατοχή τους, αλλά που υπόσχονται να παραδοθεί, με σκοπό να τον αγοράσουν και πάλι αργότερα. Αν πέσει εν τω μεταξύ η τιμή του τίτλου, ο πωλητής καρπώνεται τη διαφορά της τιμής, αφού τον ξαναγοράσει.
Η ανοιχτή πώληση αποτελεί καθιερωμένη πρακτική στις περισσότερες χρηματαγορές. Κατά το πλείστον αφορά μετοχές, γίνεται όμως και με άλλα είδη τίτλων, π.χ. κρατικά ομόλογα.
Οι ανοιχτές πωλήσεις είναι βασικά δύο ειδών: 1.
καλυμμένες, όταν ο πωλητής έχει δανειστεί τον πωλούμενο τίτλο ή έχει φροντίσει να εξασφαλίσει ότι θα μπορέσει να τον δανειστεί πριν ολοκληρώσει την πώληση, 2.
ακάλυπτες (γυμνές), όταν τη στιγμή της πώλησης ο πωλητής δεν έχει δανειστεί τον πωλούμενο τίτλο ούτε εξασφαλίσει ότι θα μπορέσει να τον δανειστεί.
Περιορισμοί για τις ακάλυπτες ανοικτές πωλήσεις
Για να μετριασθούν οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι που δημιουργούνται από ακάλυπτες ανοικτές πωλήσεις, όποιος πραγματοποιεί ανοικτή πώληση τίτλων οφείλει, τη στιγμή της πώλησης, να έχει δανειστεί τους τίτλους, να έχει συνάψει συμφωνία για να τους δανειστεί, ή να έχει φροντίσει κατ’ άλλο τρόπο να εξασφαλίσει ότι θα μπορέσει να τους δανειστεί εγκαίρως ώστε να εκτελέσει την πώληση.
Αυτοί οι περιορισμοί δεν έχουν εφαρμογή στις ανοικτές πωλήσεις κρατικών χρεωγράφων εφόσον η συναλλαγή χρησιμεύει για αντιστάθμισμα κινδύνων θετικής θέσης στους χρεωστικούς τίτλους ενός εκδότη. Επίσης, εφόσον η ρευστότητα κρατικού χρεωγράφου πέφτει κάτω από ένα ορισμένο όριο, οι περιορισμοί για τις ακάλυπτες ανοιχτές πωλήσεις μπορούν να αναστέλλονται προσωρινά από τη ρυθμιστική αρχή.
Εξουσίες της ρυθμιστικής αρχής σε εξαιρετικές καταστάσεις
Σε εξαιρετικές καταστάσεις οι ρυθμιστικές αρχές μπορούν προσωρινά να επιβάλλουν περαιτέρω απαιτήσεις διαφάνειας ή να περιορίζουν τις ανοικτές πωλήσεις και τις συναλλαγές συμβάσεων αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου.
Σε τέτοιες περιπτώσεις, η Ευρωπαϊκή Αρχή κινητών αξιών και αγορών (ΕΑΚΑΑ) θα συντονίζει τη δράση των ρυθμιστικών αρχών και θα εξασφαλίζει ότι τα μέτρα είναι όντως αναγκαία και αναλογικά. Στην ΕΑΚΑΑ ανατίθενται επίσης εξουσίες λήψης μέτρων σε καταστάσεις με διασυνοριακές επιπτώσεις.
Σύνδεσμοι:
Δελτίο Τύπου για την έκδοση του κανονισμού
Πλήρες κείμενο του κανονισμού (pdf)
Διαδικτυακή αναμετάδοση συνέντευξης Tύπου του Συμβουλίου ECOFIN
Ανοικτές πωλήσεις (ιστοσελίδες για την Ενιαία αγορά της ΕΕ)