Πρωτοσέλιδα

Στενότερη συνεργασία με την Κεντρική Ασία

Pierre Morel, Ειδικός Εντεταλμένος της ΕΕ για την Κεντρική Ασία Φωτογραφία: Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Κύριε Πρέσβη, πιστεύετε ότι η πολιτική της Ευρωπαϊκής΄Ενωσης στο Καζακστάν, την Κιργιζία, το Τατζικιστάν, το Τουρκμενιστάν και το Ουζμπεκιστάν έγινε αποτελεσματικότερη και απέκτησε μεγαλύτερη προβολή από τότε που αναλάβατε την αποστολή σας τον Οκτώβριο του 2006;

Από τότε που άρχισε η αποστολή μου, τον Οκτώβριο του 2006, η πολιτική της ΕΕ απέκτησε μεγαλύτερη προβολή σε πολλούς τομείς και αυτό γιατί τα κράτη μέλη της ΕΕ και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έδειξαν μεγαλύτερο ενδιαφέρον για στενότερη συνεργασία με αυτήν την περιοχή. Η συνοχή και η αποτελεσματικότητα της πολιτικής της ΕΕ έναντι των χωρών της Κεντρικής Ασίας αυξήθηκαν λοιπόν σημαντικά. Η θέσπιση της στρατηγικής της ΕΕ για μια νέα εταιρική σχέση με την Κεντρική Ασία είχε ιδιαίτερα σημαντικό αντίκτυπο σε αυτή τη διαδικασία. Επιτρέψτε μου να σας απαριθμήσω τις σημαντικότερες εξελίξεις: πέραν των πολυάριθμων διμερών προγραμμάτων και σχεδίων, η ΕΕ δρομολόγησε δύο περιφερειακές πρωτοβουλίες- μια στον τομέα του κράτους δικαίου και μια άλλη στον τομέα της εκπαίδευσης- τις οποίες συντονίζουν η Γερμανία, η Γαλλία και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Δημιουργήσαμε επίσης περιφερειακή πλατφόρμα συνεργασίας για το περιβάλλον και τους υδάτινους πόρους, την οποία συντονίζει η Ιταλία και η Επιτροπή.

Η ΕΕ καταβάλλει σημαντικές προσπάθειες για την προώθηση των αξιών μας στην Κεντρική Ασία. Προς τούτο, εγκαινιάσαμε τακτικό διάλογο για τα ανθρώπινα δικαιώματα με όλες τις χώρες της Κεντρικής Ασίας. Συγχρόνως, εγκαινιάσαμε νέους τομείς συνεργασίας, εξετάζοντας θέματα ασφάλειας και σταθερότητας σε πολυμερές πλαίσιο. Η γαλλική προεδρία οργάνωσε πέρυσι στο Παρίσι το πρώτο φόρουμ ΕΕ-Κεντρικής Ασίας για θέματα ασφάλειας και η σουηδική προεδρία σκοπεύει να συνεχίσει αυτή τη διαδικασία διοργανώνοντας ανοικτή υπουργική τρόικα με τις χώρες της Κεντρικής Ασίας τον Σεπτέμβριο.

Όπως είναι φυσικό, η παρουσία της ΕΕ στην Κεντρική Ασία σταδιακά ενισχύεται. Τα κράτη μέλη της ΕΕ και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανοίγουν νέες πρεσβείες και αντιπροσωπείες στην περιοχή. Παρόλα αυτά, μένουν ακόμα να γίνουν πολλά. Ελπίζω ότι με την προβλεπόμενη ίδρυση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης τόσο η παρουσία όσο και η προβολή της ΕΕ στην Κεντρική Ασία θα ενισχυθεί.

Ποιες είναι οι επιπτώσεις της παγκόσμιας χρηματοοικονομικής κρίσης για τις χώρες της Κεντρικής Ασίας;

Οι επιπτώσεις της παγκόσμιας κρίσης δεν είναι οι ίδιες για όλες τις χώρες της Κεντρικής Ασίας. Οι χώρες με σχετικά ανοιχτές οικονομίες υπέφεραν περισσότερο από άλλες. Στο Καζακστάν, ο χρηματοοικονομικός και ο κατασκευαστικός τομέας επλήγησαν άσχημα από την κρίση. Το Τατζικιστάν υφίσταται τις συνέπειες της μείωσης των εμβασμάτων από τους εργαζόμενους στη Ρωσία ή αλλού. Στο Ουζμπεκιστάν και στο Τουρκμενιστάν η κατάσταση είναι σαφώς καλύτερη. Ωστόσο, ουδείς είναι απόλυτα προστατευμένος. Η κρίση μπορεί να έχει σημαντικές παράπλευρες συνέπειες. Δεν εννοώ μόνον τις καθαρά οικονομικές επιπτώσεις, αλλά και τον κοινωνικό αντίκτυπο: ανεργία, επιστροφή οικονομικών μεταναστών, κλπ. Αυτό μπορεί να ωθήσει κάποιους στην εγκληματικότητα, τη χρήση ναρκωτικών, τον θρησκευτικό φονταμενταλισμό και εξτρεμισμό και να απειλήσει τη σταθερότητας μιας περιοχής η οποία ήδη επηρεάζεται από τις εξελίξεις στο Αφγανιστάν και το Πακιστάν.

Με ποιόν τρόπο συμμετέχει η ΕΕ σε έναν από τους στρατηγικούς τομείς που καθορίζονται στην στρατηγική της ΕΕ για μια νέα εταιρική σχέση με τις χώρες της Κεντρικής Ασίας και συγκεκριμένα την ενέργεια;

Η ΕΕ καταβάλλει πολλές προσπάθειες για την άρση των υφισταμένων εμποδίων στις εξαγωγές ενεργειακών πόρων από την Κεντρική Ασία - κατά κύριο λόγο του φυσικού αερίου - προς την Ευρώπη, προκειμένου να ενισχυθεί η ενεργειακή ασφάλεια των κρατών μελών. Βασικός στόχος είναι η δημιουργία του Νότιου Διαδρόμου ενεργειακού εφοδιασμού, η οποία προωθήθηκε από την τσεχική προεδρία κατά την σύνοδο κορυφής στην Πράγα στις 8 Μαΐου. Ήδη έχουμε επιτύχει πολλά, αλλά η διαδικασία θα αποφέρει απτά αποτελέσματα μόνον μετά από 5-7 χρόνια, όταν το φυσικό αέριο της Κεντρικής Ασίας θα αρχίσει να ρέει προς την Ευρώπη μέσω του αγωγού Ναμπούκο. Αφετέρου, η ΕΕ προσπαθεί να δημιουργήσει συνθήκες για μακροπρόθεσμη ενεργειακή συνεργασία με τις χώρες της Κεντρικής Ασίας: συνήψε μνημόνια κατανόησης για συνεργασία στον ενεργειακό τομέα με το Καζακστάν και το Τουρκμενιστάν και έχει επαφές με το Ουζμπεκιστάν. Τέλος πρέπει να επισημάνουμε- πράγμα ιδιαίτερα σημαντικό- ότι ενέργεια δεν σημαίνει μόνον υδρογονάνθρακες αλλά και ηλεκτρισμός. Στο μέλλον, η ΕΕ πρέπει να ενισχύσει περισσότερο τη δημιουργία εγκαταστάσεων παραγωγής υδροηλεκτρικής και ηλιακής ενέργειας στην Κεντρική Ασία.