Πρωτοσέλιδα

Η αίθουσα του δημαρχείου «Cercle Municipal» στο
Λουξεμβούργο, όπου φιλοξενήθηκαν οι σύνοδοι του
Ειδικού Συμβουλίου της ΕΚΑΧ από το 1952 έως το 1967,
© Johnny Chicago, lb.wikipedia

Πριν από 60 χρόνια, το Συμβούλιο πραγματοποίησε από τις 8 έως τις 10 Σεπτεμβρίου 1952 την πρώτη του σύνοδο στο Λουξεμβούργο, συνελθόν στο πλαίσιο του ειδικού Συμβουλίου Υπουργών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα (ΕΚΑΧ), προδρόμου του σημερινού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το Συμβούλιο απαρτιζόταν τότε μόνον από τα έξι ιδρυτικά κράτη μέλη (Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Βέλγιο, Κάτω Χώρες και Λουξεμβούργο). Σήμερα, είκοσι επτά χώρες αποτελούν κράτη μέλη της ΕΕ.

Το Συμβούλιο συγκροτήθηκε σε σώμα κατά την εναρκτήρια σύνοδο που πραγματοποιήθηκε στις 8 Σεπτεμβρίου στο δημαρχείο του Λουξεμβούργου , με πρώτο προεδρεύοντα τον Γερμανό Καγκελάριο Adenauer. Μεταξύ των πρώτων αποφάσεων εκείνης της συνόδου του Σεπτεμβρίου 1952 συγκαταλέγονται ο εσωτερικός κανονισμός του Συμβουλίου και η ίδρυση της Γραμματείας του Συμβουλίου, η οποία εξακολουθεί μέχρι σήμερα να υποστηρίζει τις εργασίες του Συμβουλίου της ΕΕ.

Στις 20 Σεπτεμβρίου 2012, το Συμβούλιο θα πραγματοποιήσει την 3185η του σύνοδο υπό τη σύνθεση «Δικαιοσύνη και Εσωτερικές Υποθέσεις (ΔΕΥ)». Η τρέχουσα καταμέτρηση των ημερομηνιών συνόδου του Συμβουλίου χρονολογείται από την έναρξη ισχύος της «Συνθήκης Συγχώνευσης» του 1967, με την οποία θεσπίστηκε ενιαίο Συμβούλιο και ενιαία Επιτροπή. Πριν από την ημερομηνία αυτή, είχαν ήδη πραγματοποιηθεί περί τις 460 συνόδους του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα (ΕΚΑΧ) - από το 1952 - και των Συμβουλίων της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας (ΕΟΚ) και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας (ΕΚΑΕ) από το 1958.

  Ιστορική αναδρομή: στοιχεία και αριθμοί όσον αφορά το Συμβούλιο

• Το Συμβούλιο αποτελεί το θεσμικό όργανο της ΕΕ στο οποίο παρακάθηνται οι αντιπρόσωποι των κυβερνήσεων των κρατών μελών. Το Συμβούλιο ασκεί - από κοινού με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - νομοθετικά και δημοσιονομικά καθήκοντα. Ασκεί επίσης καθήκοντα χάραξης πολιτικής και συντονισμού, ιδίως σε οικονομικά ζητήματα, κατά τα οριζόμενα στις Συνθήκες. Το Συμβούλιο απαρτίζεται από έναν αντιπρόσωπο κάθε κράτους μέλους σε υπουργικό επίπεδο, ο οποίος έχει την εξουσία να δεσμεύει την κυβέρνηση του κράτους μέλους το οποίο εκπροσωπεί και να ασκεί το δικαίωμα ψήφου.
  
  
• Αν και διατηρεί τον ενιαίο χαρακτήρα του, το Συμβούλιο συνέρχεται υπό δέκα διαφορετικές συνθέσεις: Γενικές Υποθέσεις, Εξωτερικές Υποθέσεις, Οικονομικές και Δημοσιονομικές Υποθέσεις (ECOFIN), Δικαιοσύνη και Εσωτερικές Υποθέσεις, Γεωργία και Αλιεία, Απασχόληση, Κοινωνική Πολιτική, Υγεία και Καταναλωτές, Ανταγωνιστικότητα (Εσωτερική Αγορά, Βιομηχανία, Έρευνα και Διάστημα), Μεταφορές, Τηλεπικοινωνίες και Ενέργεια, Περιβάλλον, και Παιδεία, Νεολαία, Πολιτισμός και Αθλητισμός. Οι παρούσες συνθέσεις καθορίστηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Σεβίλλης τον Ιούνιο του 2002 (Το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων και Εξωτερικών Υποθέσεων διαχωρίστηκε με την έναρξη ισχύος της Συνθήκης της Λισαβόνας το Δεκέμβριο του 2009).
  
  
• Κατά κανόνα, οι Υπουργοί Γενικών Υποθέσεων, Εξωτερικών Υποθέσεων, Οικονομικών και Δημοσιονομικών Υποθέσεων και Γεωργίας συνέρχονται κάθε μήνα. Άλλες συνθέσεις του Συμβουλίου συνέρχονται από μία έως τρεις φορές το εξάμηνο. Ο συνολικός ετήσιος αριθμός των συνόδων του Συμβουλίου αυξήθηκε βαθμηδόν από 20 συνόδους το 1967 στο αποκορύφωμα των 96 συνόδων το 1993. Έκτοτε, ο αριθμός τους σταθεροποιήθηκε στις 70 έως 75 περίπου.
  
  
• Το Συμβούλιο αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία εκτός εάν οι Συνθήκες προβλέπουν διαφορετικά. Μεταξύ των κρατών μελών κατανέμονται 345 ψήφοι. Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες το Συμβούλιο αποφασίζει με βάση πρόταση της Επιτροπής, η ειδική πλειοψηφία επιτυγχάνεται όταν συγκεντρώνονται τουλάχιστον 255 ψήφοι υπέρ από τουλάχιστον 14 κράτη μέλη. Πέραν τούτου, κάθε μέλος του Συμβουλίου μπορεί να ζητήσει να εξακριβωθεί ότι οι θετικές ψήφοι αντιπροσωπεύουν το 62% τουλάχιστον του πληθυσμού της ΕΕ. Από την 1η Νοεμβρίου 2014, θα ισχύουν νέες διατάξεις περί ειδικής πλειοψηφίας, δυνάμει της Συνθήκης της Λισαβόνας.
  
  
• H Προεδρία των συνθέσεων του Συμβουλίου, πλην των Εξωτερικών Υποθέσεων, ασκείται από τους αντιπροσώπους των κρατών μελών στο Συμβούλιο βάσει συστήματος εξαμηνιαίας εναλλαγής. Την Προεδρία του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων ασκεί ο Ύπατος Εκπρόσωπος για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας.
  
  
• Η Επιτροπή των Μόνιμων Αντιπροσώπων (ΕΜΑ) των κυβερνήσεων των κρατών μελών είναι αρμόδια για την προετοιμασία των εργασιών του Συμβουλίου. Τις ίδιες τις εργασίες της ΕΜΑ προετοιμάζουν πάνω από 150 επιτροπές και ομάδες στις οποίες συμμετέχουν αντιπρόσωποι των κρατών μελών.
  
  
• Πρωταρχική τάση στα πλαίσια του Συμβουλίου τα τελευταία χρόνια είναι η αυξημένη διαφάνεια και δημοσιότητα, τόσο από απόψεως πρόσβασης στα έγγραφα όσο και δημοσιότητας των συζητήσεων. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Εδιμβούργου του 1992 εγκαινίασε τις «δημόσιες συζητήσεις», αυτή δε η πρακτική επεκτάθηκε σε μεγάλο βαθμό όλα αυτά τα χρόνια, πιο πρόσφατα δε από τη Συνθήκη της Λισαβόνας. Δυνάμει της Συνθήκης αυτής, το Συμβούλιο όταν συσκέπτεται και ψηφίζει επί σχεδίου νομοθετικής πράξης, συνέρχεται δημόσια. Οι δημόσιες συζητήσεις και συσκέψεις αναμεταδίδονται στη διαδικτυακή πύλη του Συμβουλίου http://video.consilium.europa.eu/.
  
  
• Τόπος των συνόδων του Συμβουλίου είναι οι Βρυξέλλες, όπως και το Λουξεμβούργο κατά τους μήνες Απρίλιο, Ιούνιο και Οκτώβριο. Σύνοδοι πραγματοποιούνται ωστόσο και αλλού, κυρίως δε στη Γενεύη στα πλαίσια των διαπραγματεύσεων του ΠΟΕ.
  
  
• Κατά την πρώτη σύνοδο του Συμβουλίου το 1967 μετείχαν μόνον οι έξι ιδρυτικές χώρες και ομιλούνταν τέσσερις γλώσσες. Οι διαδοχικές διευρύνσεις το 1973 (Δανία, Ιρλανδία και Ηνωμένο Βασίλειο), το 1981 (Ελλάδα), το 1986 (Ισπανία και Πορτογαλία), το 1995 (Αυστρία, Φινλανδία και Σουηδία), το 2004 (Κύπρος, Τσεχική Δημοκρατία, Εσθονία, Ουγγαρία, Λετονία, Λιθουανία, Μάλτα, Πολωνία, Σλοβακία και Σλοβενία) και το 2007 (Βουλγαρία και Ρουμανία) ανέβασαν τον αριθμό αυτόν στις σημερινές είκοσι επτά χώρες και τις είκοσι τρεις γλώσσες. Η Κροατία πρόκειται να προσχωρήσει στην Ευρωπαϊκή Ένωση τον Ιούλιο του 2013.
  
  
• Πέραν των τακτικών και επίσημων συνόδων που έχει πραγματοποιήσει το Συμβούλιο από το 1967, η εν ενεργεία Προεδρία οργανώνει κάθε εξάμηνο στη χώρα της έναν αριθμό άτυπων υπουργικών συνόδων. Από τις συνόδους αυτές δεν προκύπτουν τυπικά συμπεράσματα ή αποφάσεις, παρέχεται όμως στους υπουργούς η ευκαιρία να προβούν σε άτυπη ανταλλαγή απόψεων, συχνά δε προκειμένου να καταρτιστούν κατευθυντήριες γραμμές για μελλοντική δράση.
  
  
• Το Συμβούλιο επικουρείται από μια Γενική Γραμματεία, η οποία τελεί υπό την ευθύνη Γενικού Γραμματέα, χρέη του οποίου εκτελεί σήμερα o Uwe Corsepius. Στη Γενική Γραμματεία υπηρετούν περί τους 3.000 υπαλλήλους.
  
  
• Η Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου επικουρεί επίσης στο έργο τους το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και τον Πρόεδρό του, Herman Van Rompuy.
  
  
• Έδρα του Συμβουλίου είναι οι Βρυξέλλες, που από το 1995 μεταφέρθηκε στο κτίριο Justus Lipsius στην ευρωπαϊκή συνοικία, επί της πλατείας Schuman. Το Συμβούλιο στεγάστηκε διαδοχικά στο κτίριο «Ravenstein» στο κέντρο των Βρυξελλών και από το 1971 έως το 1995 στο κτίριο «Charlemagne».

Περισσότερες πληροφορίες:
Ανακοινωθέν τύπου που εξεδόθη μετά την πρώτη σύνοδο του Συμβουλίου, η οποία πραγματοποιήθηκε στο Λουξεμβούργο από 8 έως 10 Σεπτεμβρίου 1952
(pdf, FR) [ψηφιακή αποτύπωση του πρωτοτύπου]
Ανακοινωθέν τύπου που εξεδόθη μετά την πρώτη σύνοδο του Ειδικού Συμβουλίου Υπουργών της ΕΚΑΧ (Λουξεμβούργο, 10 Σεπτεμβρίου 1952)
(en)