Σύνταγμα
Στο τέλος της συνόδου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 16ης/17ης Ιουνίου 2005, οι Αρχηγοί Κράτους και Κυβερνήσεως των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενέκριναν Δήλωση σχετικά με την επικύρωση της Συνθήκης για τη θέσπιση Συντάγματος της Ευρώπης
Οι Αρχηγοί Κράτους και/ή Κυβερνήσεως και οι Υπουργοί Εξωτερικών των 25 κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπέγραψαν τη Συνθήκη για τη θέσπιση Συντάγματος της Ευρώπης στη Ρώμη στις 29 Οκτωβρίου 2004.
Η υπογραφή αυτή επήλθε μετά τη συμφωνία που επετεύχθη στις 18 Ιουνίου 2004 κατά τη διακυβερνητική διάσκεψη, βάσει των εργασιών που είχε πραγματοποιήσει η Ευρωπαϊκή Συνέλευση από το Φεβρουάριο του 2002 έως τον Ιούλιο του 2003.
Το Σύνταγμα της Ευρώπης κατοχυρώνει τις αξίες στις οποίες εδράζεται η Ένωση, όπως είναι ο σεβασμός της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, η ελευθερία, η δημοκρατία, η ισότητα, το κράτος δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Εξάλλου, εισάγει περισσότερα δικαιώματα για τους πολίτες, καθιστώντας το Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων νομικά υποχρεωτικό για τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και για τα κράτη μέλη οσάκις εφαρμόζουν το δίκαιο της Ένωσης.
Το Σύνταγμα ενισχύει τα δημοκρατικά ερείσματα της Ένωσης παρέχοντας περισσότερες εξουσίες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στα Εθνικά Κοινοβούλια και προβλέποντας νέες δυνατότητες συμμετοχής των πολιτών.
Επίσης, ενισχύει την προβολή και την αποτελεσματικότητα της Ένωσης και καθιστά δυνατή την προαγωγή της συνεργασίας σε θέματα δικαιοσύνης και εσωτερικών υποθέσεων καθώς και σε θέματα κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας.
Επιπλέον, εισάγει απλοποιήσεις και διασαφηνίσεις που συντείνουν στο να γίνεται πιο κατανοητή η Ένωση και η λειτουργία της.
Τα σημαντικότερα στάδια της θεσμικής μεταρρύθμισης της Ευρωπαϊκής Ένωσης