Rada

Rada przyjmuje – najczęściej wraz z Parlamentem Europejskim – akty prawne znajdujące bezpośrednie przełożenie na życie obywateli i mające istotne znaczenie międzynarodowe.

Rada jest tą z unijnych instytucji, w której zasiadają przedstawiciele rządów państw członkowskich, czyli ministrowie każdego państwa członkowskiego odpowiedzialni za daną dziedzinę. Częstotliwość posiedzeń Rady i lista ich uczestników zmieniają się w zależności od podejmowanych tematów. Na przykład ministrowie spraw zagranicznych gromadzą się mniej więcej raz w miesiącu jako Rada do Spraw Zagranicznych. Podobnie ministrowie gospodarki i finansów spotykają się co miesiąc na forum rady zajmującej się kwestiami gospodarczymi i finansowymi, zwanej potocznie Radą Ecofin.

W sumie Rada występuje w dziesięciu formacjach, którym przyporządkowane są wszystkie dziedziny polityki Unii. Spójność między pracami poszczególnych formacji zapewnia Rada do Spraw Ogólnych, w której skład wchodzą zazwyczaj ministrowie spraw zagranicznych lub ministrowie spraw europejskich. Ona również przygotowuje posiedzenia Rady Europejskiej.

• Rada przyjmuje akty ustawodawcze (rozporządzenia, dyrektywy itp.), najczęściej w trybie współdecyzji z Parlamentem Europejskim.
• Rada uczestniczy w koordynacji polityk państw członkowskich, np. w dziedzinie gospodarki.
• Rada rozwija wspólną politykę zagraniczną i bezpieczeństwa na podstawie ogólnych wytycznych Rady Europejskiej.
• Rada zawiera w imieniu Unii umowy międzynarodowe.
• Rada uchwala wraz z Parlamentem Europejskim budżet Unii.

Rada sprawuje wraz z Parlamentem Europejskim funkcję ustawodawczą w Unii. W większości przypadków Rada może pełnić tę funkcję jedynie w oparciu o wnioski ustawodawcze przedłożone jej przez Komisję Europejską. Może także zwracać się do Komisji o opracowanie wszelkich stosownych wniosków. Odkąd w życie wszedł traktat lizboński, również sami obywatele mogą, zgromadziwszy milion podpisów, wystąpić do Komisji o przedstawienie wniosku ustawodawczego. Na tym polega tzw. prawo inicjatywy obywatelskiej.

Gdy Rada dyskutuje i głosuje nad wnioskiem ustawodawczym lub gdy prowadzi debatę ogólną, jej posiedzenia są jawne. Można je śledzić na bieżąco na stronie internetowej Rady (video.consilium.europa.eu), np. by zobaczyć swojego ministra reprezentującego stanowisko krajowe. Ogólnie dostępne są również dokumenty dostarczane ministrom.

Niejawne są natomiast pozaustawodawcze debaty Rady, np. w dziedzinie spraw zagranicznych. Niemniej zawsze po posiedzeniu Rady następuje konferencja prasowa i ukazuje się komunikat prasowy – dzięki nim można zapoznać się z podjętymi decyzjami.

Osiągnięcie większości kwalifikowanej stwierdza się, jeśli spełnione zostały dwa warunki:

• większość państw członkowskich opowiedziała się za wnioskiem (w pewnych przypadkach „większość” oznacza dwie trzecie państw);
• za wnioskiem oddanych zostało co najmniej 260 głosów (z 352 ogółem).

Każde państwo członkowskie może ponadto wystąpić o sprawdzenie, czy głosy oddane za wnioskiem reprezentują co najmniej 62% ogółu ludności Unii. Jeśli okaże się, że warunek ten nie został spełniony, dana decyzja nie zostaje przyjęta.

Aby wypróbować różne konfiguracje głosów i reguły głosowania, a następnie poznać jego wyniki, prosimy użyć symulatora głosowania.

 Jawność i przejrzystość prac Rady - nota informacyjna

Przewodnictwo, trwające pół roku, zapewnia Radzie na zmianę 28 państw członkowskich Unii. W czasie swojego półrocza prezydencja kieruje posiedzeniami na wszystkich szczeblach, proponuje kierunki prac oraz wypracowuje kompromisy konieczne w procesie decyzyjnym Rady.

W trosce o ciągłość prac Rady państwa, które sprawują przewodnictwo w trzech kolejnych półrocznych okresach, ściśle ze sobą współpracują. Taka trójka prezydencji opracowuje wspólny program działalności Rady na okres 18 miesięcy.

Spośród wszystkich formacji Rady jedna nie podlega przewodnictwu prezydencji: chodzi o Radę do Spraw Zagranicznych, której od wejścia w życie traktatu lizbońskiego przewodniczy Wysoki Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa. Urząd ten piastuje od dnia 1 grudnia 2009 r. Catherine Ashton. Także grupom roboczym z tej dziedziny, w liczbie około 20, przewodniczą osoby mianowane na stałe przez Wysokiego Przedstawiciela.