Raad

De Raad neemt, meestal samen met het Europees Parlement, besluiten aan die rechtstreeks van invloed zijn op het leven van de burgers, en grote internationale consequenties hebben.

De Raad is de instelling van de Unie die is samengesteld uit de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten, dat wil zeggen de ministers die op een bepaald gebied bevoegd zijn. De samenstelling van de Raad en de frequentie van de zittingen is afhankelijk van de behandelde thema's. Zo komen de ministers van Buitenlandse Zaken ongeveer eenmaal per maand bijeen in de Raad Buitenlandse Zaken. De ministers van Economische Zaken en van Financiën vergaderen eenmaal per maand in de Raad die de economische en financiële zaken behandelt, namelijk de Raad Ecofin.

Er zijn tien Raadsformaties, die alle beleidssectoren van de Unie omvatten. De Raad Algemene Zaken, die is samengesteld uit de ministers van Buitenlandse Zaken of de ministers van Europese Zaken, zorgt voor de samenhang tussen de werkzaamheden van de verschillende Raadsformaties; hij bereidt ook de bijeenkomsten van de Europese Raad voor.

• hij neemt, meestal samen met het Europees Parlement volgens de "medebeslissingsprocedure" wetgevingsbesluiten aan (verordeningen, richtlijnen, enz.);
• hij draagt bij tot de coördinatie van het beleid van de verschillende lidstaten, bijvoorbeeld op economisch gebied;
• hij bepaalt het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, op basis van de strategische richtsnoeren die de Europese Raad heeft vastgesteld;
• hij sluit, namens de Unie, internationale overeenkomsten;
• hij stelt, samen met het Europees Parlement, de begroting van de Unie vast.

De Raad is, samen met het Europees Parlement, de wetgever van de Unie. In de meeste gevallen kan de Raad alleen als wetgever optreden op grond van een voorstel van de Europese Commissie. Hij kan de Commissie verzoeken hem de nodige voorstellen voor te leggen. Sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon kan de Commissie ook door één miljoen burgers bij handtekening worden verzocht een voorstel in te dienen. Dit is het burgerinitiatiefrecht.

De Raad komt in openbare zitting bijeen wanneer hij beraadslaagt en stemt over voorstellen voor wetgevingsbesluiten, en als er een algemeen debat plaatsvindt. Deze werkzaamheden zijn online te volgen op de website van de Raad (video.consilium.europa.eu), waar u bijvoorbeeld het standpunt van uw land kunt horen vertolken door de minister. Het publiek heeft toegang tot de documenten waarover de ministers beschikken.

De debatten buiten de wetgevingssfeer, bijvoorbeeld over buitenlandse aangelegenheden, zijn echter niet openbaar. De Raadszittingen worden evenwel steeds gevolgd door een persconferentie en een mededeling waarin de besluiten worden toegelicht. 

Een gekwalificeerde meerderheid wordt bereikt als de volgende twee voorwaarden zijn vervuld:

• de meerderheid (in bepaalde gevallen minstens een twee derde meerderheid) van de lidstaten keurt het voorstel goed, en
• ten minste 260 stemmen op een totaal van 352 stemmen worden ten gunste van het voorstel uitgebracht.

Voorts kan een lidstaat vragen om een bevestiging dat het aantal stemmen ten gunste van het voorstel ten minste 62% van de gehele bevolking van de Unie bedraagt. Blijkt dit niet het geval te zijn, dan wordt het voorstel niet aangenomen.

Gebruik de stemcalculator voor een simulatie van diverse stemconfiguraties en het berekenen van de resultaten.

 Openheid en transparantie van de werkzaamheden van de Raad - Informatieblad

De Raad wordt bij toerbeurt voorgezeten door de 28 lidstaten van de Unie, telkens voor een termijn van zes maanden. Tijdens die termijn worden door het voorzitterschap de vergaderingen op de verschillende niveaus geleid, richtsnoeren voorgesteld en compromissen met het oog op de besluitvorming in de Raad uitgewerkt.

Om te zorgen voor continuïteit in de werkzaamheden van de Raad, werken de zesmaandelijkse voorzitterschappen per groep van drie nauw samen. Zo'n voorzitterschapstrio stelt een gemeenschappelijk werkprogramma van de Raad voor een periode van 18 maanden op.

Eén Raadsformatie wordt niet door het zesmaandelijkse voorzitterschap gepresideerd: de Raad Buitenlandse Zaken, die sedert de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon wordt voorgezeten door de hoge vertegenwoordiger voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid. Dit ambt wordt sinds 1 december 2009 bekleed door mevrouw Catherine Ashton. Een twintigtal werkgroepen op het gebied van buitenlandse zaken heeft eveneens een vaste voorzitter, aangewezen door de hoge vertegenwoordiger.